Βασίλης Νόττας: Το Ιστολογοφόρο

Κοινωνία, Επικοινωνία, Φαντασία και άλλα

Archive for the ‘ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ’ Category

Των Δυτικών το Κάρμα και ο Ηράκλειτος (Occidentali’s Karma)

Posted by vnottas στο 16 Μαΐου, 2017

 images (8)

Προσωπικά με το Γιούρο-πανηγύρι, καμία ή, άντε καλά, πολύ μικρή σχέση. Τόσο μικρή, που μόλις και που πήρε τ’ αφτί μου ότι, ανάμεσα στο διάχυτο νταβαντούρι των ημερών, υπήρχε και ολίγον τι από Ηράκλειτο.

Φυσικά απόρησα. Όχι πολύ. Ξέρω ότι η αποκαλούμενη και ¨δημιουργική φαντασία¨ των σεφ-μαγείρων της μαζικής κουλτούρας όλα τα σφάζει όλα τα μαχαιρώνει, άρα δεν πρόκειται να αφήσει να της γλιτώσουν ούτε οι αρχαίοι φιλόσοφοι, ούτε καν ο (όπως και να το κάνουμε) στρυφνός και ζόρικος  Εφέσιος. (Πολύ περισσότερο που, απ’ ό, τι μαθαίνω, παλιότερα, τον επίζηλο τίτλο του Γιουροβιζιονικού ¨σούπερ σταρ¨ είχε διεκδικήσει -χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία- και ο μέγας Σωκράτης, αυτοπροσώπως).

Αφού λοιπόν στην προκείμενη περίπτωση, το ίδιο ο Βούδας – το ίδιο ο Κούδας, το ίδιο ο Ιησούς – το ίδιο κι ο Ιούδας, γιατί να μη πάρει διακεκριμένη θέση δίπλα στην αξύριστη Κοντσίτα Βούρστελ και μια κάποια ρήση αποσταγμένη από την αρχαία φιλοσοφική αναζήτηση;

Αυτά σκεφτόμουν καθώς διέκρινα ανάμεσα στα ηλεκτρονικά τάμπα-τούμπα το γνωστό ρηθέν ¨τα πάντα ρέι¨ (με την εράσμια προφορά που χρησιμοποιούν οι δυτικοί) και ως εκ τούτου είπα να σιγουρευτώ ψάχνοντας στο διαδίκτυο για να βρω τι ακριβώς λέει το ιταλικής προέλευσης άσμα.

Το βρήκα και εξεπλάγην. Και μετά άρχισα να ψάχνω πώς και έτσι. Και εντρύφησα (όσο μπόρεσα) στα πεπραγμένα του πρόσφατου φεστιβάλ πολιτισμικού αυτοχειριασμού.

Η έκπληξή μου οφείλεται στο ότι οι στίχοι του άσματος μου φάνηκαν ψαγμένοι. Επικρατέστερη εκδοχή για αυτή την ανακολουθία (μουσική: λάιτ-ποπ, προορισμός: η ΒούρστελΒίζιον, αλλά στίχοι που μοιάζουν ψαγμένοι, προβληματισμένοι, ειρωνικά καταγγελτικοί) καταλήγω ότι δεν μπορεί να είναι άλλο, παρά ότι οι Ιταλοί θέλησαν να κάνουν λίγη πλάκα με τους περιφερόμενους Βρυξελιώτες αηδούς (με ήτα).

Και φαίνεται να έχουν τους λόγους τους. Πρώτον, διαθέτουν κι αυτοί ένα ανάλογο, δικό τους, ετήσιο πανηγύρι, που όσο κι αν έχει παρακμάσει σε σχέση με παλιότερες εποχές, εξακολουθεί να κάνει (ανταγωνιστικό) παιχνίδι στις -εξ ίσου ανουσιοποιημένες (με ου) – παγκόσμιες μουσικές αγορές. Δεύτερον, όταν πριν λίγα χρόνια είπαν να πάψουν να σνομπάρουν το φεστιβάλ της Γιούρο και έστειλαν εκεί τρεις νεαρούς τενόρους, παρά το ότι αυτοί ήρθαν πρώτοι στην προτίμηση του κοινού, τους έθαψαν οι κριτικές επιτροπές με τους εκπροσώπους (στην ουσία) των (δισκογραφικών) αγορών.

Έτσι φέτος, αφού πρώτα εξέλεξαν στο Σαν Ρέμο (με δόση αυτοειρωνίας) τον άγνωστο γελαστό χοροπηδητή και την συμπαθή του μαϊμούδα, τους απέστειλαν με μάλλον χλευαστική διάθεση στο Κίεβο.

Υποθέτω ότι ήταν εν γνώσει του ότι με τέτοιους στίχους (σας παραθέτω παρακάτω μια πρόχειρη μετάφραση) δεν είχαν καμία ελπίδα διάκρισης.

Ωστόσο οι εκπλήξεις δε τελειώνουν εδώ. Όλως περιέργως το τραγούδι που βραβεύτηκε τελικά φέτος, δεν είχε καμιά σχέση με όλα τα υπόλοιπα. Ήταν παραδόξως, ένα έντονα πορτογαλικό (όχι αγγλόφωνο/παγκοσμιοποιητικό), μελωδικό και τρυφερό τραγούδι. Όμως δε ξέρω αν θα το βράβευαν, εάν δε τους έδινε την ευκαιρία (χάρη σε μια λυπηρή συγκυρία που έχει να κάνει με την υγεία του ερμηνευτή) να ξαναπροβάλουν τον  ήδη πολυδιαφημισμένο ¨μη κυβερνητικό ανθρωπισμό¨ τους. (ΑΑΑ Ζητείται Ανθρωπιά εικονική).

images (10)

Ακολουθεί μετάφραση του τραγουδιού.  [Λάβετε υπόψη α) ότι στο πρωτότυπο οι σύντομοι στίχοι είναι επιγραμματικοί, χωρίς κατ’ ανάγκην συντακτική σύνδεση μεταξύ τους και, ενίοτε, με αδύναμες ομοιοκαταληξίες β) το ¨ναμαστέ¨ δεν είναι ¨να ‘μαστε¨ (καλά), αλλά σανσκριτικής (γιογκικής ) προέλευσης επιφώνημα/χαιρετισμός: namah = υποκλίνομαι, te= εσένα γ) Δεν μεταφράζω τις επαναλήψεις της επωδού].

Των Δυτικών το Κάρμα

Να ζει κανείς ή  (σώνει και καλά) πρέπει να ζει;

Του Άμλετ η αμφιβολία

Σύγχρονη όσο ο άνθρωπος ο νεολιθικός

Βολέψου στο κλουβί σου, το δύο επί τρία

Διανοούμενοι σε καφενέ (και)

Διαδικτυολόγοι

 Των ανωνύμων selfιστών μέλη επίλεκτα

Ειν’ η νοημοσύνη ντεμοντέ

(οι) Απαντήσεις εύκολες

(και τα) Διλήμματα ανώφελα

Α Α Α Ζητούνται (ναι, ψάξε)

Ιστορίες με τέλος θεαματικό

Ελπίζοντας (ναι, έλπιζε)

(πως) Ό, τι κι εάν συμβεί, (θα είναι για καλό)

τα πάντα ρει

And “Singing in the rain”

(και ¨χορεύοντας στη βροχή¨)

Επωδός:

Μαθήματα Νιρβάνας

Ειναι κι ο Βούδας στην ουρά

(του κυκλικού χορού)

Για όλους στο προαύλιο μια ώρα 

(κι) από μια ώρα δόξας στον καθένα ,

Alé!

Το πλήθος ένα μάντρα φωνάζει

Η εξέλιξη (σκοντάφτει και) διστάζει 

Γυμνή η μαϊμού χορεύει

Των Δυτικών το κάρμα

Των Δυτικών το κάρμα

Γυμνή η μαϊμού χορεύει

Των Δυτικών το κάρμα

*

Βρέχει Chanel σταγόνες

Πάνω σε σώματα  αποστειρωμένα

Απ’ των ομοίων σου τις μυρουδιές, φυλάξου

Με το ιντερνέτ  όλοι (κι όλες) ξερόλες

Κόκα των λαών

Όπιο των φτωχών

*

Α Α Α Ζητείται ανθρωπιά εικονική

Sex appeal

Ό,τι κι αν γίνει, εν τέλει,

Τα πάντα ρει

And “Singing in the rain”

*

Σαν η Ζωή τα χάνει

(Ζωή αφηρημένη)

Οι άνθρωποι εκπίπτουν

Των Δυτικών το Κάρμα

Των Δυτικών το Κάρμα

Η Μαϊμού το λόγο παίρνει

Ναμαστέ αλέ!

Όμμμμ!

images (9)

ΟCCIDENTALI’S KARMA

Essere o dover essere
Il dubbio amletico
Contemporaneo come l’uomo del neolitico
Nella tua gabbia 2×3 mettiti comodo
Intellettuali nei caffè
Internettologi
Soci onorari al gruppo dei selfisti anonimi
L’intelligenza è démodé
Risposte facili
Dilemmi inutili

AAA cercasi storie dal gran finale,
Sperasi
Comunque vada, panta rei
And “Singing in the rain”

Lezioni di Nirvana
C’è il Buddha in fila indiana
Per tutti un’ora d’aria, di gloria (ale!)
La folla grida un mantra
L’evoluzione inciampa
La scimmia nuda balla
Occidentali’s karma
Occidentali’s karma
La scimmia nuda balla
Occidentali’s karma

Piovono gocce di Chanel
Su corpi asettici
Mettiti in salvo dall’odore dei tuoi simili
Tutti tuttologi col web
Coca dei popoli
Oppio dei poveri

AAA cercasi umanità virtuale
Sex appeal
Comunque vada, panta rei
And “Singing in the rain”

Lezioni di Nirvana
C’è il Buddha in fila indiana
Per tutti un’ora d’aria, di gloria (ale!)
La folla grida un mantra
L’evoluzione inciampa
La scimmia nuda balla
Occidentali’s karma
Occidentali’s karma
La scimmia nuda balla
Occidentali’s karma

Quando la vita si distrae
Cadono gli uomini
Occidentali’s karma
Occidentali’s karma
La scimmia si rialza
Namaste, ale!

Lezioni di Nirvana
C’è il Buddha in fila indiana
Per tutti un’ora d’aria, di gloria (ale!)
La folla grida un mantra
L’evoluzione inciampa
La scimmia nuda balla
Occidentali’s karma
Occidentali’s karma
La scimmia nuda balla
Occidentali’s karma
Om

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ, ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ - ΣΤΙΧΟΙ | Με ετικέτα: , , , , | Leave a Comment »

Κύλικες και Δόρατα. Μυθιστόρημα υπό εκπόνηση. Οι ήρωές μου γκρινιάζουν…

Posted by vnottas στο 27 Ιανουαρίου, 2017

 

img16_1

…Καθώς τους έχω αφήσει (για καναδυό μήνες) ακινητοποιημένους και μετέωρους, είναι στεναχωρημένοι, και με το δίκιο τους. Και διαμαρτύρονται. Τους έκοψα πάνω στο τσακ, ενώ όλα έδειχναν ότι επέκειντο (μυθιστορηματικές) εξελίξεις που (φυσικά) τους αφορούσαν άμεσα και ασχολήθηκα με άλλα.

Εντάξει, δεν είχα πρόθεση ούτε να τους υποτιμήσω ούτε, πολύ περισσότερο, να τους διαγράψω εντελώς. Αλλά, κάτι οι γιορτές, κάτι το μικρό υπέροχο πλασματάκι που αναφάνηκε σαγηνευτικό και διεκδικητικό στον οικογενειακό ορίζοντα, ο χρόνος και η διάθεσή μου αναπροσανατολίστηκαν.

Τώρα που επανασυνδέομαι με τα παλαιότερα, έχω την εντύπωση πως μου κρατάνε μούτρα.  Έχουν εσπευσμένη ανάγκη από δράση, πλοκή, ψυχολογική εμβάθυνση, αληθοφανή κοινωνική ένταξη, χώρια η πάγια απαίτηση των τύπων αυτού του είδους για ιστορική τεκμηρίωση.

Επομένως τους καθησυχάζω: η περιπέτεια συγγραφής ξαναρχίζει από εκεί ακριβώς που σταμάτησε. Αν δε κάνω λάθος (τρόπος του λέγειν – δεν κάνω) είμαστε στο σημείο που ο νεαρός λόγιος Εύελπις από τα Μέγαρα, επικεφαλής της ομάδας που συνοδεύει  τα αγάλματα των τυραννοκτόνων πίσω στην Αθήνα, βρίσκεται προς το παρόν μπλοκαρισμένος στην Τύρο, γιατί τα πλοία με τα οποία θα συνεχίσει το ταξίδι προς την ισχυρότερη πόλη των Ιώνων, καθυστερούν.

Όπου να ‘ναι θα τον ξεμπλοκάρω. Πρέπει να φτάσει έγκαιρα  στον προορισμό του γιατί εκεί τον περιμένουν σημαντικές συναντήσεις με επιφανή πρόσωπα, καθώς και μια άκρως ενδιαφέρουσα δίκη με πολιτικές προεκτάσεις και γεωπολιτικές επιπτώσεις. Ο Εύελπις σε αυτή τη φάση δρα προσπαθώντας να ξεπεράσει τον (όχι πλέον πλατωνικό) έρωτά του για την (επιτηρούμενη από τους Μακεδόνες) αθηναία εταίρα Θαίδα. Μαζί του ο πιστός Οινοκράτης και ο Χοντρόης, ο παχουλός Πέρσης με τα ιδιόμορφα ελληνικά.

Όλα αυτά ενώ μπαίνει το καλοκαίρι του 330 πΧ, μιας χρονιάς που θα αποδειχτεί αποφασιστική για το μέλλον της εκστρατείας και για τη μορφή που θα πάρει η μελλοντική αυτοκρατορία, πράγμα που οι ήρωές μου αγνοούν ή, το πολύ, οι πιο ενορατικοί από αυτούς απλώς διαισθάνονται.

images-74

 

 

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΑ, ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

…και, όπου να ‘ναι, ανοίγει το Τριώδιο…

Posted by vnottas στο 25 Ιανουαρίου, 2017

dscf0537%ce%b11

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ, ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Χιόνια πολλά στη Θεσσαλονίκη…

Posted by vnottas στο 11 Ιανουαρίου, 2017

Φωτογραφίες (ως επί το πλείστον) εκ των ένδον (έξω κάνει κρύο, γλυστράει, αλλά είναι εξωπραγματικά όμορφα), παρμένες από το σύνηθες σημείο στην Πάνω Πόλη.

Πανοραμική προς τον (θολό) θαλασσινό ορίζονταimg_1949

Η επιλεγόμενη και Χουχού βέσπα ποζάρει  στην κορυφή της σκάλας αναμένοντας θερμότερες μέρες…

img_1963

και επιδεικνύοντας τα καπούλια της…

img_1%ce%b1970

Ο επιλεγόμενος και Χοντρόης που τα έβγαλε (αξιοπρεπώς) πέρα με καναδυό μπλοκαρίσματα και κάμποσα γλιστρήματα στην ξασπρισμένη ανηφόρα της Δημητρίου (πολιορκητού). Τελικά άραξε (ανακουφισμένος) κι αυτός…

img_1968

 

Κατά τα άλλα, φυτά και κάστρα επικαλυμμένα…

img_1956

img_1974

Από την κάτω μεριά η μεν Πάπια αδιαφορεί και δεν το κουνάει, ενώ η νερατζιά επιζεί αναπολώντας την Άνοιξη.

dscn2138

dscn2145-2

dscn2147-2

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Είναι γόησσα…

Posted by vnottas στο 10 Ιανουαρίου, 2017

dscf9913

 

dscn2130

%ce%bc%ce%b2

%ce%bc

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ | 1 Comment »

Ημερολογιακό – Οκτώβρης ’16

Posted by vnottas στο 9 Οκτώβριος, 2016

Είναι αλήθεια ότι έχω καιρό να σημειώσω εδωδά σκέψεις για κάποια από τα τρέχοντα γεγονότα, έτσι ώστε το παρόν ιστολόγιο (που έτσι κι αλλιώς απευθύνεται σε μερικούς καλούς φίλους και κάποιους ανεκτικούς περαστικούς) να εξακολουθήσει να έχει (συν τοις άλλοις) τη μορφή  ενός δημόσιου ημερολόγιου.

Επανορθώνω.

Στα μισά του Σεπτέμβρη έχασα μια καλή φίλη και απέκτησα μια υπέροχη εγγονή.

boula-damianakou

 Τη Βούλα Δαμιανάκου, μια από τις ωραιότερες μορφές του πνευματικού κόσμου του τόπου μας, την γνώρισα πριν μερικά χρόνια και είχα την τιμή να είμαι ένας από τους συμμετέχοντες στην παρουσίαση των τελευταίων της βιβλίων.

Με τη σύντροφο του Βασίλη Ρώτα είχα από τότε την ευκαιρία να κουβεντιάσω για ένα σωρό πράγματα, και να αισθανθώ την γοητεία που απέπνεαν όχι μόνο οι γραπτές αλλά και οι προφορικές της αφηγήσεις, για εποχές δύσκολες  και ηρωικές, δίπλα και μαζί με ανθρώπους που άφησαν ανεξίτηλα σημάδια στην πνευματική ζωή και στους κοινωνικούς αγώνες της χώρας. Η Βούλα -έτσι ήθελε να την αποκαλούμε- υπήρξε μέχρι την τελευταία της στιγμή αισιόδοξη αγωνίστρια, ενώ τα κείμενά της γεμάτα ζωντάνια και ευγενές πάθος θα αποτελέσουν σίγουρα πολύτιμη πηγή για όσους θελήσουν να γνωρίσουν καλύτερα μια από τις δημιουργικότερες γενιές της πρόσφατης ιστορίας.  Στη κόρη της, την ζωγράφο Ελένη Βασιλοπούλου, θέλω να εκφράσω ακόμη μια φορά τα θερμά μου συλλυπητήρια.

*

Την ίδια εκείνη μέρα είχα σπεύσει στην Αθήνα για να γνωρίσω ένα μικρό άρτι αφιχθέν πλασματάκι που θα μου χάριζε την (άκρως επιθυμητή) ιδιότητα του (πρωτάρη) παππού. Τα ευτυχισμένα πρόσωπα του γιου μου, της νύφης μου, των λοιπών συγγενών, έφταναν για να πειστεί κανείς πως η έλευση της ζωής είναι το πιο χαρμόσυνο και ελπιδοφόρο μυστήριο.

img%ce%b1_9545

 

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Ολίγα (επεξηγηματικά) για την πορεία του υπό εκπόνηση μυθιστορήματος

Posted by vnottas στο 9 Αύγουστος, 2016

images (4)

Με το κεφάλαιο που αναρτώ σήμερα ολοκληρώνεται το τέταρτο μέρος του ιστορικού, υπό εκπόνηση, μυθιστορήματος με τον (πάντα προσωρινό -τυχόν υποδείξεις αποδεκτές) τίτλο ¨Κύλικες και Δόρατα¨.

Θα ακολουθήσει ένα ακόμη ιντερμέδιο, πιθανώς η επιστολή του Ευμένη προς τον Καλλισθένη, όπου και θα γίνεται μια ανασκόπηση των έως τώρα πεπραγμένων, βοήθεια προς τους πιο αφηρημένους από τους ενδεχόμενους αναγνώστες, και μετά το πέμπτο, πιθανότατα προτελευταίο μέρος.

Θεωρώ ότι το μυθιστόρημα πήρε ήδη τον ¨κατήφορο¨ (οι βασικοί ήρωες έχουν σκιαγραφηθεί, η επιθυμητή ατμόσφαιρα έχει διαγραφεί, μια σειρά ¨αναμονές¨ έχουν παρατεθεί, πράγμα που διευκολύνει την εκπόνηση του εναπομείναντος τμήματος) προς την λήξη.

Ωστόσο νομίζω ότι δεν θα αποφύγω τον πειρασμό να εντάξω ένα μέρος της (υπόλοιπης) πλοκής, στην πιο γοητευτική πόλη της εποχής, την πόλη που στο δεύτερο μισό του τέταρτου π.Χ. αιώνα διάγει την (πρώιμη) belle époque της, την πόλη που σφύζει από πνευματικές και άλλες ανησυχίες, την πόλη όπου συχνάζουν οι πιο αξιόλογοι φιλόσοφοι, καλλιτέχνες, αλλά και κατάσκοποι και τυχοδιώκτες του αιώνα εκείνου. Φυσικά μιλάω για την Αθήνα, που αυτή την περίοδο, παρά την πολιτική παρακμή, ζει μια από τις πιο ενδιαφέρουσες περιόδους της ιστορίας της. 

Έτσι, αυτό το καλοκαίρι του (μεταμνημονιακού) 2016 αποδρώ έχοντας βυθιστεί για τα καλά στον τέταρτο π.Χ. αιώνα, όπου συλλέγω στοιχεία για τους ήρωες της εποχής (τους ιστορικούς -τους μυθιστορηματικούς ως γνωστόν τους κάνω ό, τι θέλω) που πρέπει να μπουν στο μυθιστόρημά μου έχοντας τη σωστή ηλικία και (στο μέτρο του δυνατού) αυθεντικά τα λοιπά χαρακτηριστικά.

Βέβαια, η εποχή είναι αρκετά παρωχημένη και πολλοί μύθοι έχουν έκτοτε παρεμβληθεί παρενοχλώντας τις ακριβείς ¨ιστορικές¨ χρονολογήσεις. 

Ένα μικρό παράδειγμα: υπάρχουν ήδη στους αρχαίους ιστορικούς αναφορές στο ειδύλλιο του κωμικού δραματουργού Μένανδρου με την εταίρα Θαίδα. Όμως η Θαίδα φεύγει από την Αθήνα το 334 πΧ, ακολουθεί την εκστρατεία μέχρι τέλους και, στη συνέχεια, τον Πτολεμαίο στην Αίγυπτο, ενώ απ’ ότι φαίνεται ο Μένανδρος το 334 είναι μόλις   οκτώ χρονών. Από την άλλη ¨λέγεται¨ ότι ο Μένανδρος, ακόμη και όταν του το ζήτησε ο ίδιος ο Πτολεμαίος, αρνήθηκε να μετεγκατασταθεί στην Αίγυπτο. Επομένως το πού και πώς αυτοί οι δύο συναντήθηκαν,  νομίζω ότι μπορεί μεν να αντιμετωπιστεί μυθιστορηματικά, αλλά σίγουρα, εάν η συνεύρεση συνέβη, πρέπει να έγινε αργότερα, άρα (για να μην τα πολυλογώ)   πρέπει να ξαναδώ (και να τροποποιήσω) ορισμένες στραβές νύξεις που έχω  ήδη κάνει σχετικά με αυτό το θέμα.

Κατά τα άλλα, σας στέλνω τις ευχές μου για έναν αίσιο και δροσερό υπόλοιπο Αύγουστο.

writing-quill-with-ink-blot_small

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΣΧΟΛΙΑ, ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Αλήτες ρουφιάνοι δημοσιογράφοι (από το ιστολόγιο ενός φοιτητή δημοσιογραφίας του ΑΠΘ)

Posted by vnottas στο 21 Μαΐου, 2016

Αυτές τις μέρες το Ιστολογοφόρο κλείνει εννέα χρόνια αρμένισμα στον διαδικτυακό ωκεανό. Όταν απέπλευσε, τον Μάη του 2007, φιλοδοξούσε ανάμεσα στα άλλα να χρησιμέψει ως βοηθητικό διδακτικό εργαλείο, μια που ο συντάκτης του δίδασκε τότε κοινωνιολογικά-επικοινωνιακά μαθήματα στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του Αριστοτελείου. (Πράγματι οι φοιτητές μου προτιμούσαν ήδη να ενημερώνονται από το διαδίκτυο παρά από τον πίνακα ανακοινώσεων). Αυτή η χρήση κράτησε ως τον Αύγουστο του 2013, όταν ο υποφαινόμενος (ελπίζω όχι ως ένας από τους τελευταίους Μοϊκανούς) βγήκε στη σύνταξη.

Αυτές τις μέρες αναρωτιόμουνα αν θα έπρεπε να αναρτήσω κάποιο είδος επετειακού κειμένου ¨επί τη ευκαιρία¨. Τελικά αντί για ¨απολογητικό¨ ή ¨απολογιστικό¨ κείμενο, προτιμώ να αναδημοσιεύσω μια ενδιαφέρουσα ανάρτηση από το ιστολόγιο ενός σημερινού φοιτητή του τμήματος (το πρωτότυπο εδώ)

[Η αλήθεια είναι ότι τα παιδιά (οι φοιτητές μου) μου λείπουν]

Σημείωση: Αμέσως μετά σας έχω σχεδόν έτοιμη και την μετάφραση-απόδοση του τεσσαρακοστού  Μπρασένς με τίτλο ¨Με όλο τον σεβασμό μου για σας¨

DCIM101GOPROGOPR1964. Processed with VSCO with b4 preset

Capturing the Wide World

Η σχολή μου, δηλαδή η σχολή δημοσιογραφίας στο ΑΠΘ, έχει ένα ευρύ πρόγραμμα σπουδών. Είναι μάλλον μία σχολή εφ’ όλης της ύλης, όπως θα είναι και το επαγγελματικό μέλλον των φοιτητών της. Δεν ξέρω πώς ακριβώς διδάσκεις σε κάποιον το δημοσιογραφικό επάγγελμα και αν ρωτήσετε τους κακεντρεχείς, ούτε οι καθηγητές μου.

Στη σχολή μου δεν υπάρχουν μαθήματα Ρουφιανιά I και Ρουφιανιά II, όπως νομίζουν οι περισσότεροι. Δεν είναι κρυφό επίσης πως η πλειοψηφία έχει συνδέσει το δημοσιογραφικό επάγγελμα με ρυπαρά, διεφθαρμένα ποντίκια που θυσιάζουν όλα τους τα πιστεύω για μια καρέκλα και έναν παχουλό μισθό.

Αναρωτιέμαι δύο πράγματα. Το πρώτο είναι πόσοι απόφοιτοι της σχολής μου θα ασχοληθούν με το δημοσιογραφικό επάγγελμα και η απάντηση είναι «ελάχιστοι». Το δεύτερο είναι πόσοι από αυτούς θα είναι διεφθαρμένοι και πόσο, και η απάντηση είναι «δεν έχω την παραμικρή ιδέα».

Μου φαίνεται ενδιαφέρον που έχω δίπλα μου στο αμφιθέατρο τον εν δυνάμει Ευαγγελάτο. Τι μπορείς να πεις σε έναν ανερχόμενο Ευαγγελάτο; Μπορείς να τον δέσεις σε μια καρέκλα και να τον βασανίσεις μέχρι να παραδεχτεί ότι είναι ο πατέρας του Σαντικάι. Μπορείς επίσης να του δώσεις 18 παράσημα ανδρείας για τα 18 χρόνια που είναι σε σχέση με την Τατιάνα Στεφανίδου. Αλλά εκτός αυτού; Τι;

Προσφάτως σε ένα μάθημά μου ήρθε ένας από τους μάγειρες του Estrella (ένα εστιατόριο στη Θεσσαλονίκη), ο Δημήτρης Κοπαράνης. Ο Δημήτρης εκτός από μάγειρας είναι και συμφοιτητής μου, οπότε το ότι ήρθε στο μάθημα δεν είναι «επίτευγμα» αλλά «δείγμα καλού φοιτητή». Ο Δημήτρης λοιπόν ετοίμασε ένα easy-to-make προφιτερόλ. Παρόλο που οι πιθανότητες ήταν εναντίον του, κατάφερε να το ετοιμάσει μέσα σε μία αίθουσα με 27 κινητά να μαγνητοσκοπούν κάθε του κίνηση.

Το θέμα του μαθήματος ήταν η live κάλυψη αυτού του event από τους φοιτητές μέσω των social media. Φωτογραφίες, βίντεο, «αχ Δημήτρη ξαναχτύπα λίγο την κρέμα γιατί δε βγήκε καλή η φωτό» και άλλα τέτοια στιγμιότυπα από το backstage κάθε καλού ρεπορτάζ. Ο Δημήτρης μου είχε δώσει δύο κουτιά με κρέμα σαντιγί και τα κατέβασα στη γραμματεία, όπου έχει ψυγείο.

DCIM101GOPROGOPR1969. Processed with VSCO with f2 preset

Κατεβαίνοντας λοιπόν αντίκρυσα στον τοίχο του πρώτου ορόφου, δίπλα ακριβώς από την γραμματεία, το σύνθημα «Μέσα Μαζικής Εξαπάτησης», την ίδια στιγμή που 3 ορόφους πάνω μία νέα φουρνιά –ενδεχόμενων- δημοσιογράφων ήταν κατά κάποιον τρόπο «επί τω έργω» σε αυτήν την μάλλον απλοϊκή άσκηση. Μία άσκηση που δε σηκώνει παρερμηνεία, πίσω από την οποία δεν κρύβεται κανένα απολύτως συμφέρον και για την οποία δεν θα νοιαστεί απολύτως κανένας.

Με προβλημάτισε λοιπόν το ότι αυτό ίσως είναι το μέλλον. Ίσως κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει από το τρυπάκι του να δουλεύει τον κόσμο για παραπάνω λεφτά το μήνα. Με τρομάζει ακόμα περισσότερο το ότι αρκετοί «επαγγελματίες» δεν βλέπουν το κακό στο να φουσκώνουν λίγο τα νέα και το θεωρούν άκακο. Η άγνοια είναι άλλωστε απείρως χειρότερη της ραδιουργίας.

Δεν είχα και πολύ χρόνο να το σκεφτώ, οπότε έβαλα τη σαντιγί στο ψυγείο και ανέβηκα στον τέταρτο. Κανένας από τους συμφοιτητές μου δεν μου κάνει για μέλλον λαμόγιο. Κανένας δε θέλω να πιστεύω πως θα κοροϊδεύει την κοινή γνώμη για κάποια ευρώ τον μήνα. Στη φαρέτρα μου έχω μόνο αυτήν την ελπίδα αλλά μου αρκεί. Άλλωστε, για την νέα φουρνιά, δεν ξέρω αν είμαστε αλήτες και ρουφιάνοι: το μόνο σίγουρο είναι πως δεν είμαστε -ακόμη- δημοσιογράφοι.

Δυστυχώς, ένας αρκεί για να χαλάσει την πιάτσα. Αν υπάρχουν χίλιοι πάγκοι που πουλούν δυσάρεστες αλήθειες, θα σχηματιστεί ουρά στον έναν πάγκο που πουλά παρηγορητικά ψέματα. images (1)

 

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΝΟΣΤΑΛΓΙΚΑ | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Αναμονή…

Posted by vnottas στο 4 Μαρτίου, 2016

(Από τον Νίκο στον Θάνο)

13b492c2

 

ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ ΤΗΝ ΨΥΧΗ

 

Σε θέση εμβρύου

περιμένει την ψυχή

για ν’ αντικρύσει το φως.

Ψάχνει μέσα σε βλέννες παρήγορες

κι οιστρογόνα τάξης

να βρει την ταυτότητά του.

Δεν ακούει δεν μυρίζει δεν βλέπει

γιατί στο μεταίχμιο

έτσι γίνεται πάντα.

Διαισθάνεται όμως ότι αποπλέει

από την ανυπαρξία

για έναν περίπλου

σ’ άδοξους έρωτες

κι ένδοξες ευκαιρίες

με την ίδια ακριβώς κατάληξη.

Έτσι προσπορίζεται την ψυχή

αποκόπτεται μετά από τον ομφάλιο λώρο

κι εκτοξεύεται ασυγκράτητο

γεμάτο απορία έκπληξη και προσδοκία

μέσα από σκοτεινούς διαδρόμους

και με άγνοια κινδύνου

αναζητά το βυζί της μάνας

το πρώτο θαυμάσιο τοπίο

του νέου κόσμου του.

Σε λίγο θα δει

τον ουρανό τη θάλασσα

το ουράνιο τόξο

τα μάτια των ανθρώπων

και θα λησμονήσει οριστικά

πως κάποτε υπήρξε έμβρυο.

Θάνο2ς

(το ποίημα συμπεριλαμβάνεται στη συλλογή ¨Απριλίου ξανθίσματα¨  υπό έκδοση από το ¨Μελάνι¨).

 

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΠΟΙΗΜΑΤΑ, ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΑ ΦΙΛΩΝ, ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ | Με ετικέτα: , , , , , | Leave a Comment »

Προς τους συμπάσχοντες ¨ναυτιλλομένους¨ στον ωκεανό της ερασιτεχνικής συγγραφής: Λίγα λόγια για το μυθιστόρημα που δημοσιεύεται στο Ιστολογοφόρο, ενώ εκπονείται.

Posted by vnottas στο 28 Φεβρουαρίου, 2016

 

 images (1)

Με το δωδέκατο κεφάλαιο, που ήδη ανάρτησα με τίτλο ¨Ο Εύελπις ανακεφαλαιώνει και ο Οινοκράτης ονειρεύεται!¨, καθώς και το τρίτο ιντερμέδιο, που θα βρείτε εδώ παρακάτω, συμπληρώνεται το τρίτο μέρος του (υπό εκπόνηση) ιστορικού μυθιστορήματος. [Προσωρινός τίτλος: ¨Κύλικες και δόρατα¨, προσωρινός υπότιτλος: Ημέρες και έργα του Εύελπι του Μεγαρέα, λογίου, στην υπηρεσία του Αλεξάνδρου του Μακεδόνα] .

Σημειώνω για τους φίλους που παρακολουθούν τις σχετικές αναρτήσεις ότι μπορούν τώρα να βρουν και το Γ΄ μέρος, δημοσιευμένο σε μια ενιαία σελίδα, όλο μαζί με τη σειρά, κάνοντας ¨κλικ¨ είτε στις οριζόντιες γραμμές των συνδέσμων κάτω από τον τίτλο του ιστολογίου είτε αριστερά στην κάθετη στήλη των ¨σελίδων¨. (Η συγγραφή του τέταρτου μέρους προχωρεί, υπολογίζω ότι πρέπει να βρισκόμαστε κάπου στη μέση).

Εδώ θα περιοριστώ σε μερικές γενικές παρατηρήσεις-εξομολογήσεις σχετικές με τα πιο ενδιαφέροντα αφενός, και τα πιο ζόρικα αφετέρου, σημεία ενός ¨συγγραφικού παιχνιδιού¨ αυτού του είδους.

corsi_di_scrittura

α. Γενικότερη απορία: Είναι άραγε ¨καλό πράγμα¨ να ασχοληθεί κανείς (ερασιτεχνικά πάντα) με τη συγγραφή ενός ¨ιστορικού¨ μυθιστορήματος;

Απάντηση: Δε ξέρω ποια μπορεί να είναι η γενικότερη απόφανση για την ποιοτική στάθμη του τελικού αποτελέσματος, αλλά μπορώ να αναφερθώ σε δύο πράγματα που τα θεωρώ ως εκ των προτέρων θετικά:

Το ένα είναι το πάγιο κέρδος για όποιον φτιάχνει μύθους είτε τους εντάσσει σε κάποια συγκεκριμένη εποχή είτε όχι: Ταξιδεύει, συμπάσχοντας με τους ήρωές του, σε αταξινόμητους τόπους της μνήμης και της φαντασίας, όπου μπορεί (ενδεχομένως) να ανακαλύψει ¨πράγματα¨, αλλά και να δημιουργήσει ¨θαύματα¨ ( Μήπως κάθε συγγραφέας δεν είναι ένας μικρός ερασιτέχνης θεός, που ξέρει τα πάντα και μπορεί να κάνει τα πάντα για τους ήρωές του;)

Το άλλο καλό αφορά ειδικά στις περιπτώσεις που ο μύθος εντάσσεται σε ιστορικά πλαίσια: Σε προτρέπει να εντρυφήσεις  με τρόπο ζωντανό (έως συναρπαστικό) σε μια άλλη εποχή. Που πάει να πει ότι μαθαίνεις ένα σωρό πράγματα. Ομολογώ ότι ξέρω πια για την εποχή κατά την οποία δρουν οι ήρωές μου πολύ περισσότερα από όσα γνώριζα όταν άρχισα τη συγγραφή.

Βέβαια σε αυτή την περίπτωση δεν μπορείς να κάνεις ό, τι θέλεις με τους ήρωές σου, τουλάχιστον με εκείνους για τους οποίους μιλάει η Ιστορία. Γι αυτό είσαι υποχρεωμένος να μάθεις καλά όσα έχουν ήδη ειπωθεί γι αυτούς, έτσι ώστε να μη πέσεις σε απαράδεκτες αντιφάσεις. Μπορείς όμως πάντα να  τους πλαισιώσεις με φανταστικούς, καθαρά μυθιστορηματικούς ήρωες, για τους οποίους ισχύει και πάλι η κοπτοραπτική σου δυνατότητα.

435275-book

β. Πώς (και γιατί) έγινε η επιλογή της συγκεκριμένης εποχής;

Απάντηση: Στο παλιότερο σύγγραμμά μου ¨Από τον βωμό και τον άμβωνα στην οθόνη¨ είχα υποστηρίξει ότι σε κάθε επικοινωνιακά καθορισμένη ιστορική περίοδο, υπάρχει και μία κυρίαρχη ομάδα επικοινωνητών οι οποίοι ασκούν εξουσία (πειθούς) μαζί (ή ενάντια) με εκείνους που εκφράζουν συνασπισμούς εξουσίας βασισμένους σε άλλες σημαντικές ανθρώπινες δραστηριότητες (πολιτική, οικονομία, κλπ).

Έτσι, πριν επινοηθεί η γραφή, την εποχή του προφορικού λόγου, την επικοινωνιακή ηγεσία διατηρούν επί χιλιετίες οι ¨μάγοι¨, ενώ η ¨οργάνωση των αναγκαίων αφηγήσεων¨ που εξασφαλίζει η γραφή, επέτρεψε την αντικατάστασή τους από τους ¨ιερείς¨.  Με τον ίδιο τρόπο η τυπογραφία θα δώσει την επικοινωνιακή εξουσία στους διανοούμενους, ενώ τα ΜΜΕ θα την μεταφέρουν (εν τέλει)  στους ¨ανθρώπους της εικόνας¨, τους διαφημιστές και τους δημοσιοσχετίστες.  Με άλλα λόγια, όσο ο άνθρωπος, για να βρει απαντήσεις στα πάγια υπαρξιακά ερωτήματά του, θα καταφεύγει στη σφαίρα της μεταφυσικής (αρχαϊκή περίοδος), η επικοινωνιακή εξουσία θα καταλήγει στα χέρια μάγων και ιερέων, όταν (με αρκετή δόση οίησης) αποφασίζει να χειραφετηθεί,  την επικοινωνιακή εξουσία την αναλαμβάνουν διανοούμενοι και επιστήμονες (περίοδος νεοτερικού ανθρωπισμού-μοντερνισμού).  Και όταν ο Άνθρωπος παύει να πιστεύει τόσο στο θεό όσο και στον εαυτό του, τότε έρχεται η ώρα των σχετικιστών, αυτοϊκανοποιούμενων πραγματιστών, των ¨μεταμοντέρνων¨.

Σε αυτή την γενικότατη διάκριση εποχών και κυρίαρχων επικοινωνιακών ομάδων, υπάρχει μια σημαντική εξαίρεση που αφορά σε μια περίοδο (ανολοκλήρωτου) ανθρωπισμού που αναφύεται μέσα σε ένα περιβάλλον πλήρους αρχαϊκότητας. Πρόκειται για την ελληνική και ρωμαϊκή περίοδο, κατά τις οποίες αναπτύσσεται ένας πρώιμος ¨μοντερνισμός¨, που όμως δεν πρόκειται να εδραιωθεί αν και συνοδεύτηκε από ηχηρές καινοτομίες, κυρίως στο πολιτικό και το επικοινωνιακό πεδίο (επινόηση του πολιτεύματος της Δημοκρατίας, έξοδος της Γνώσης από ανάκτορα και ναούς και διάδοσή της). 

Οι φιλόσοφοι, οι ποιητές, οι επιστήμονες (δηλαδή οι ¨επικοινωνητές¨ αυτής της περιόδου) θα βάλουν τα θεμέλια που θα διευκολύνουν την πολύ μεταγενέστερη Αναγέννηση, που με τη σειρά της θα οδηγήσει σε δραστικές αλλαγές, στη γαλλική επανάσταση και στον (σύγχρονο) κόσμο που, μέχρι πρόσφατα, νομίζαμε γνωστό και οικείο.

4543847_6d44229b73_m

Με βάση λίγο πολύ τα παραπάνω, μου είχε δημιουργηθεί η σκέψη: Τι θα συνέβαινε εάν κάποιος από τους ¨επικοινωνητές¨ της κλασικής αρχαιότητας συνειδητοποιούσε έστω μερικά, σε τι κοσμογονικές εποχές ζούσε και εάν αποφάσιζε να επινοήσει και να προτείνει μια πολιτική για την ολοκλήρωσή των επωαζόμενων αλλαγών;

Θα μου πείτε πως ο Πλάτωνας, για παράδειγμα, αλλά και ο Αριστοτέλης, ίσως και ο Ισοκράτης και άλλοι γνωστοί διανοητές θα μπορούσαν να ιδωθούν κάτω από αυτό το πρίσμα. Σύμφωνοι, αλλά θα χρειαζόταν μια (επώδυνη, αλλά και ούτως ή άλλως πολύ δύσκολη) τομή πάνω στο πολυσχολιασμένο και πολυσχιδές έργο τους, που θα δυσκόλευε τη μυθοπλαστική επέμβαση.

Τελικά θεώρησα ότι ένα κατάλληλο τέτοιο πρόσωπο θα μπορούσε να είναι ο μαθητής του Αριστοτέλη και ιστορικός της επεκτατικής φάσης του αρχαίου ελληνογενούς νεοτερισμού, ο Καλλισθένης.

images (4)

Ξεκίνησα λοιπόν για να μιλήσω περί μιας (ενδιαφέρουσας κατά τη γνώμη μου) εποχής, εστιάζοντας σε κάποιον που μπορεί να αναλάβει τον δραματικό  ρόλο του έντιμου αλλά και ενεργού διανοητή, σκαπανέα μιας νέας αντίληψης μέσα σε ουσιαστικά ανώριμες συνθήκες.  Τον Καλλισθένη που  δρα πλάι στον Αλέξανδρο (κατά κάποιο τρόπο πρώιμο Ναπολέοντα) και τον στηρίζει έως ότου τα γεγονότα τον υποχρεώσουν να προσγειωθεί και να αμφισβητήσει τον βασιλιά και τις επιλογές του.

Βέβαια, όπως είδατε, κατά την εκπόνηση, με γοήτευσαν και άλλοι χαρακτήρες που εκκολάφτηκαν καθ’ οδόν για να εξυπηρετήσουν τις μυθοπλαστικές ανάγκες, όπως ο βασικός συν-αφηγητής Εύελπις, ο δούλος-¨προλετάριος¨ Οινοκράτης, το Πουλχερίδιον και άλλοι.

Αλλά για να επανέλθω στο ερώτημα περί της επιλογής της συγκεκριμένης εποχής, ας πω ότι, ό, τι κι αν ισχυρίζονται οι πιο φαντασμένοι από τους ενσωματωμένους ιστορικούς, καμιά επιλογή πάνω στο ¨άμοιρο¨ (κακόμοιρο) σώμα της Ιστορίας δεν είναι άμοιρο των τρεχουσών (σημερινών) καταστάσεων και αναγκών.

Υπενθυμίζω ότι όταν η ανερχόμενη αστική τάξη στην Ευρώπη είχε ανάγκη από σημεία αναφοράς για να δείξει ότι μπορεί να τα βγάλει πέρα χωρίς την κηδεμονία του μεσαιωνικού ιεραρχείου και των ευγενών, έφτιαξε ένα ολόκληρο πολιτιστικό ρεύμα (κλασικισμός) γεμάτο αναφορές στην αρχαία ελληνική δημοκρατία, ενώ όταν, σχετικά πρόσφατα,  ο εγκατεστημένος πλέον καπιταλισμός αποφάσισε να γίνει ¨οικουμενικός¨, να που οι αναφορές αυτές αντικαταστάθηκαν από άλλες που μιλάνε (περισσότερο και θαυμαστικά) για τις αυτοκρατορίες του Αλέξανδρου ή των Ρωμαίων.

Άρα είναι αναμενόμενο πως, κατά βάθος, είναι οι αυτοκρατορικές τάσεις που μπορεί να διαγνώσει κανείς (χωρίς πολύ κόπο) στην εποχή μας, που διαγείρουν το ενδιαφέρον (προς αποφυγή ή προς μίμηση) για τις ¨αυτοκρατορικές¨ περιόδους της ιστορίας.

Επί πλέον, ο τέταρτος πΧ αιώνας παρουσιάζει μία ακόμα ενδιαφέρουσα ιδιομορφία. Ενώ διάφοροι παράγοντες (όπως η δουλοκτησία που καθιστά μη αναγκαίες τις μηχανές) εμποδίζει τις εκδηλωμένες νεοτερικές τάσεις να ¨ωριμάσουν¨, και ενώ η Δημοκρατία, όπου ακόμη υπάρχει, βρίσκεται σε κρίση, εκδηλώνονται εν τη γενέσει και φαινόμενα με χαρακτήρα σχετικιστικό και ¨μεταμοντέρνο¨∙ μιλάω κυρίως για τον ατομικισμό που εμπεριέχεται στις απόψεις αρκετών από τους ¨σοφιστές¨, όπως εκ των υστέρων ονομάστηκαν. (Τόσο που είναι να απορεί κανείς που οι μεγάλες σημερινές εταιρίες διαφήμισης και δημοσίων σχέσεων, δεν χρησιμοποιούν στην επωνυμία τους το όνομα των διασήμων αυτών προδρόμων!)

Alessandro

γ. Ερώτηση: Σε γενικότερο επίπεδο, σε τι διαφέρει και σε τι μοιάζει μια τέτοια αρχαία εποχή με τη δική μας; Για ποια θέματα έχουμε λίγο πολύ κοινά σημεία αναφοράς με τους ¨τότε¨ και για ποια είναι αναγκαίο (όταν συγγράφεις ιστορικό μυθιστόρημα) να δίνεις στον αναγνώστη εξειδικευμένες διευκρινίσεις;

Απάντηση: Όπως έλεγε ένας (ενδιαφέρων) τύπος, του οποίου τα συγγράμματα είχα χρησιμοποιήσει όταν δίδασκα (ο Ρεζίς Ντεμπρέ), ο άνθρωπος όντως προοδεύει (και ως εκ τούτου αλλάζει), εάν ως πρόοδο θεωρήσουμε το γεγονός ότι καταφέρνει να σωρεύει, όλο και ταχύτερα, γνώσεις για τον υλικό κόσμο, δηλαδή για τα ¨πράγματα¨ γύρω του, ενώ  όσον αφορά στις σχέσεις του με τους άλλους ανθρώπους (ατομικές ή συλλογικές), η πρόοδος είναι πολύ πιο αργή και συζητήσιμη. Γι αυτό και καταφέρνουμε να συμπάσχουμε με τα πάθη ανθρώπων/λογοτεχνικών ηρώων που έζησαν σε πολύ προγενέστερες εποχές, όπως ας πούμε ο Οιδίποδας ή ο Μάκβεθ, έστω κι αν στις εποχές εκείνες η γνώση επί των ¨πραγμάτων¨ ήταν πολύ διαφορετική από την σημερινή: άλλη η τότε τεχνογνωσία, άλλες οι τεχνολογικές εφαρμογές, πλην όμως εμείς και εκείνοι μοιάζουμε επαρκώς.  Αν δεν υπήρχε αυτό το (συναισθηματικό) κοινό πεδίο αναφοράς ανάμεσα στο σήμερα και το χτες, αν όχι τίποτα άλλο, το ιστορικό μυθιστόρημα θα ήταν ανέφικτο ή ακριβέστερα  ξενέρωτο.

Ωστόσο υπάρχουν μερικά σημεία που πρέπει κανείς να προσέξει ιδιαίτερα. Για την περίπτωση της συγκεκριμένης συγγραφικής προσπάθειας θα αναφερθώ σε δύο από αυτά. 

Το πρώτο είναι η δουλοκτησία. Νομίζω ότι ο σημερινός αναγνώστης δύσκολα μπορεί να εξοικειωθεί με τις (ιδιάζουσες σε σχέση με τις σημερινές) ανθρώπινες σχέσεις που πρέπει να αναπτύχθηκαν μέσα σε ένα δουλοκτητικό περιβάλλον, και μάλιστα σε μια εποχή που το φαινόμενο θεωρείται αποδεκτό, αν όχι αυτονόητο, χωρίς κάποια βοήθεια από τον αφηγητή. Αλλά αυτός ο τελευταίος όχι μόνο πρέπει να ενημερωθεί (όσο μπορέσει) αλλά και να υποθέσει και να επινοήσει.

Το δεύτερο είναι ο πόλεμος. Εικάζω ότι στις προ της ατομικής βόμβας εποχές, και ακόμη περισσότερο στις προ της πυρίτιδας, ο πόλεμος (που δεν μπορούσε -τότε- να θεωρηθεί μια επίφοβη αιτία συλλογικής αυτοκτονίας) ήταν πολύ περισσότερο μέσα στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Την εποχή για την οποία συγγράφω, ο πόλεμος, (ως πατήρ πάντων) αποτελούσε μια σχεδόν διαρκή ενασχόληση ατόμων και κοινωνιών και, αν όχι άλλο τι, είχε ακόμη το θεό του!

fotolia_61399889_med_hr

δ. Πώς είναι να γράφεις και να αναρτάς κομμάτι-κομμάτι τα γραφόμενα στο διαδίκτυο;

Απάντηση: Το να δημοσιεύεις ενώ ακόμη γράφεις δεν έχει τίποτα το πρωτότυπο. Το έκαναν οι μεγάλοι πρόδρομοι (με τα ένθετα στις εφημερίδες Feuilleton) ήδη τον 19ο αιώνα με μεγάλη επιτυχία, το κάνουν οι σεναριογράφοι των τηλεοπτικών σειρών ακόμη και σήμερα. Εκείνο που είναι νέο, είναι η δυνατότητα άμεσης ¨επικοινωνιακής ανάδρασης¨ που επιτρέπει  το διαδίκτυο. Εάν δεν επωφελούνται οι επαγγελματίες, είναι γιατί το προϊόν στο μανταλάκι του ιστού δεν είναι εμπορεύσιμο. Αντίθετα, το διαδίκτυο είναι η χαρά και η ευκαιρία των ¨εραστών της τέχνης¨ της γραφής.  Έλαβα ήδη χρήσιμες παρατηρήσεις από αναγνώστες των αναρτήσεων και τους ευχαριστώ.

Υπάρχει ακόμα κάτι που είναι καινούργιο και ευχάριστο: Μειώνεται ο συχνά αυθαίρετος ρόλος του έκδοτη, καθώς και εκείνων, των υποτίθεται ειδημόνων (ή συχνά εγκάθετων) ¨αναγνωστών¨ που επιλέγουν για λογαριασμό του, τι πρέπει να εκδοθεί και τι όχι.   

scrivere-s

 ε. Τι γράφεται με βάση έναν αρχικό σκελετό πλοκής και τι επινοείται καθ’ οδόν;

Απάντηση: Στην περίπτωσή μου, πέρα από την ¨αρχική υπόθεση¨ που συμπεριλαμβάνει τον εντοπισμό της ιστορικής περιόδου  και υποδεικνύει τον βασικό ¨ιστορικά υπαρκτό¨ ήρωα, τα άλλα επινοούνται καθώς ο μύθος παίρνει γραπτή μορφή. Το ίδιο συνέβη και με τα άλλα δύο μυθιστορήματά μου, που ήταν αποκλειστικώς προϊόντα φαντασίας. Αν περίμενα να ολοκληρωθεί πλήρως η ιστορία σε μια συνεπή προκατασκευή, μάλλον δε θα άρχιζα ποτέ να γράφω.

assets_large_t_420_54035522

ζ. Ποιος είναι ο γλωσσικός τύπος που ενδείκνυται σε ένα μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στην κλασική αρχαιότητα;

Απάντηση: Δεν ξέρω. Μάλλον όχι τα αρχαία ελληνικά. Διαισθάνομαι όμως ότι το θέμα και η εποχή όπου εξελίσσεται η πλοκή, δε μπορεί παρά να επηρεάσει τον γλωσσικό τύπο που υιοθετείται. Όσο και αν επιλέγεις (τη δική σου) δημοτική, αποκλείεται να αποφύγεις την λόγια λέξη, την ασυνήθη σύνταξη, που όμως δίνει στην αφήγησή σου το απαραίτητο χρώμα.

Νομίζω ότι, εν τέλει, πρέπει να βρεις ένα συνδυασμό ανάμεσα στις απαιτήσεις της τρέχουσας γραμματικής και σύνταξης, της εσωτερικής γλωσσικής συνέπειας της διήγησης, και -ακόμη περισσότερο -των δύο βασικών γλωσσικών αισθημάτων: του δικού σου και εκείνου που υποθέτεις ότι διαθέτουν οι αναγνώστες σου. Ο συνδυασμός αυτός εμπεριέχει (μοιραία) αντιφάσεις. Πολύ περισσότερο όταν βάζεις τους διάφορους ήρωές σου να διηγούνται σε πρώτο πρόσωπο. Αλλά και όταν μιλάς εσύ. Οπότε συμβαίνει, άλλοτε να σου φαίνεται αποδεκτή η γενική ¨του Αλέξανδρου¨ και άλλοτε πάλι να μπορείς να γράψεις μόνον ¨του Αλεξάνδρου¨,   άλλοτε ¨του λογίου¨ και άλλοτε ¨του λόγιου¨, άλλοτε ¨απαραδέκτως¨ και άλλοτε ¨απαράδεκτα¨. Υπομονή! Πες ότι η ήδη πλούσια ελληνική γλώσσα, διαθέτει και αποχρώσεις κρυμμένες μέσα στους διαφορετικούς τονισμούς.(Έτσι μου ‘ρχεται να αναγράφω μερικές τέτοιες λέξεις άτονα και να διαλέγει τονισμό ο αναγνώστης!)

[ Βέβαια ίσως θα παρατηρήσατε ότι μου έχει προκύψει και ένας ¨ήρωας¨ (ο πέρσης Χοντρόης)  που προσπαθεί να μιλήσει  αρχαία ελληνικά (είναι ο μόνος) , αλλά που -ευτυχώς- δεν τα καταφέρνει].

passal1

η. Τι γίνεται με τις (αντιπαθητικές) υποσημειώσεις.

Απάντηση: Έχω ήδη γράψει σχετικά σε προηγούμενο σημείωμα. Οι υποσημειώσεις ενδείκνυνται στα συγγράμματα, αλλά στα μυθιστορήματα ενοχλούν. Εάν εμένα μου προκύπτουν αυθορμήτως, λόγω πανεπιστημιακής διαστροφής, οι αναγνώστες μου δε μου φταίνε σε τίποτα, να τους διακόπτω κάθε τόσο για να τους στείλω στο τέλος της σελίδας, όπου να τους κάνω τον έξυπνο με κειμενάκια που μπορεί να είναι και πλεοναστικά.  (Επαναλαμβάνω ότι, αν τις έχω χρησιμοποιήσει και στα άλλα μυθιστορήματά μου, το έκανα χάρη αστεϊσμού, για να σατιρίσω την συχνά αδόκιμη χρήση τους κυρίως στο πανεπιστημιακό περιβάλλον, όπου εξάλλου διαδραματίζονταν εκείνες οι ιστορίες).

 Έλα όμως που στη περίπτωση του ιστορικού αφηγήματος, βοηθούν αποτελεσματικά για να εντάξεις το φανταστικό στο ιστορικό μέρος, και σίγουρα βοηθούν στην καλύτερη κατανόηση αυτών που θέλεις να πεις.  Σκέφτομαι τελικά να τις μαζέψω, μαζί με κάποιες από τις σκέψεις που σας εκμυστηρεύομαι εδώ, σε ένα είδος παραρτήματος-επιμυθίου στο τέλος του μυθιστορήματος, όταν βέβαια αυτό ολοκληρωθεί.

scrittura-creativa

θ. Είναι απαραίτητη η εικονογράφηση;

Απάντηση: Δεν θα έλεγα. Υποτίθεται ότι η μυθιστορηματική αφήγηση είναι αυτάρκης. Όμως δεν μπορώ να μην εξομολογηθώ την νοσταλγία (μου, αλλά την έχει αποδεχθεί και ο Έκο), για εκείνα τα πρώτα ιστορήματα της (πάλαι ποτέ) παιδικής ηλικίας, όπου ο πρώτος σαγηνευτής των αναγνωσμάτων ήταν η εικόνα. Πολύ θα ήθελα αν και όταν το συγκεκριμένο μυθιστόρημα γίνει βιβλίο, να υπάρχουν εικονογραφικοί υπαινιγμοί που να παραπέμπουν στα αναγνώσματα εκείνης της εποχής. Για την ώρα εκμεταλλεύομαι τη δυνατότητα, που μου δίνει το διαδίκτυο, να ψάχνω και να δανείζομαι  τις ζωγραφιές που βρίσκω προσιδιάζουσες στο  κείμενο

shutterstocktypewriter2

ι. Θα γίνουν αλλαγές στα κομμάτια που έχουν ήδη αναρτηθεί;

Εννοείται. Αλλά όχι πολλές. Εκτός κι αν ανακαλύψω στο τέλος ότι υπάρχουν μεγάλα πλεοναστικά τμήματα, οπότε θα είμαι υποχρεωμένος να τα κόψω. Όμως εάν κρίνω από προηγούμενες συγγραφές τα περισσότερα κομμάτια διορθώνονται μεν, αλλά παραμένουν εν πολλοίς στην αρχική τους διατύπωση. Υπάρχουν, βέβαια, οι εκ των υστέρων αλλαγές που οφείλονται σε μικρές καθ’ οδόν τροποποιήσεις του μύθου. Για παράδειγμα ίσως χρειαστεί να προσθέσω ορισμένα κεφάλαια με πρωταγωνίστρια την Θαϊδα (ένα στο δεύτερο και ένα στο τρίτο μέρος) ή να αλλάξω την προέλευση του αλόγου του Εύελπι, γιατί τώρα το θέλω αραβικό και όχι θεσσαλικό.

Αυτά για την ώρα, ευχαριστώ για την παρέα, γεια χαρά.

Il-Focusing-e-la-scrittura

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΑ, ΣΧΟΛΙΑ, ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ | Με ετικέτα: , , , , | 1 Comment »

1968 Φλωρεντία, το ψήφισμα του Ουμπέρτο Έκο (συμπλήρωμα)

Posted by vnottas στο 26 Φεβρουαρίου, 2016

unifi

 

Στα ντοκουμέντα  της προηγούμενης ανάρτησης, θα ήθελα να προσθέσω και το παρακάτω ψήφισμα, που υποβλήθηκε στη Γενική Συνέλευση φοιτητών και διδασκόντων της Αρχιτεκτονικής από τον Λεονάρντο Ρίτσι (κοσμήτορα) και τον Ουμπέρτο Έκο (διδάσκοντα), το 1968.  

Να συμπληρώσω επίσης ότι η Γενική Συνέλευση στην φωτογραφία της προηγούμενης ανάρτησης γίνεται στην Αυλή του κτιρίου San Clemente, όπου στεγαζόταν τότε το 3ο, 4ο, και 5ο έτος της Σχολής (τριένιο).

212917279-41755cf4-f34d-49f0-bd8f-7e4e72d781ba

Από το αρχείο του συμφοιτητή Gabriele Corsani. Η μετάφραση και οι υπογραμμίσεις  είναι δικές μου.

ΨΗΦΙΣΜΑ Ρίτσι – Έκο

Η Γενική συνέλευση των τακτικών, έκτακτων και επιφορτισμένων με διδασκαλία καθηγητών της Αρχιτεκτονικής Σχολής, η οποία συνήλθε στις 20 Μαρτίου 1968, στην Μεγάλη Αίθουσα της Πρυτανείας, αφού έλαβε υπ’ όψιν τα ψηφίσματα Α και Β που παρουσίασαν οι φοιτητές, αλλά και τα πρόσφατα γεγονότα κατά τα οποία το φοιτητικό κίνημα διατύπωσε αναγκαιότητες και προτάσεις  σχετικά με  τη μελλοντική δομή των ιταλικών πανεπιστημίων∙

-δηλώνει ευθύς εξ αρχής ότι αναγνωρίζει πως το κίνημα της νεανικής διαμαρτυρίας διέπεται από αξίες που είναι απαραίτητο να ληφθούν υπ’ όψιν, καθορίζοντας έναν ¨ανοιχτό χώρο¨ όπου μπορεί να διεξαχθεί ένας έντιμος και ισότιμος διάλογος ανάμεσα στις διάφορες ομάδες που ασχολούνται με το διδακτικό και ερευνητικό έργο, καθηγητές, συνεργάτες και φοιτητές.

αναγνωρίζει την Γενική Συνέλευση ως τον τόπο όπου πρέπει να διεξαχθεί αυτός ο διάλογος και όπου πρέπει να συζητηθούν και να ψηφιστούν οι διάφορες προτάσεις για το μέλλον της Σχολής. Σε αυτόν τον τόπο και με στόχο την  έντιμη και σαφή συζήτηση πάνω στα διάφορα ενδεχόμενα, κάθε καθηγητής θα δηλώσει τους λόγους της συμφωνίας ή της διαφωνίας του με τους γενικούς στόχους του κινήματος ή με τις μεμονωμένες ιδιαίτερες όψεις των φοιτητικών προτάσεων.

Στην ίδια αυτή Συνέλευση, το Συμβούλιο της Σχολής θα προτείνει εν τω μεταξύ συγκεκριμένες δυνατότητες για την τροποποίηση των δομών της Σχολής, που να μπορούν να πραγματοποιηθούν μέσα στα όρια της σημερινής δικαιοδοσίας του Συμβουλίου.

Σε κάθε περίπτωση, αφού αναγνωρίζεται η Γενική Συνέλευση ως τόπος δημοκρατικών και ισοδύναμων αποφάσεων, καθώς και η πειραματική της λειτουργία ως ¨καταστατική¨, η Συνέλευση των Καθηγητών δηλώνει ότι:

-Στην περίπτωση που η Γενική Συνέλευση ψηφίσει ένα σχέδιο διοίκησης της Σχολής που να μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα στο τυπικό πλαίσιο των ισχυόντων νόμων, το Συμβούλιο της Σχολής δεσμεύεται να εγγυηθεί την εφαρμογή και την νομική ισχύ των μεθόδων που θα κριθούν πιο κατάλληλες.

Σε περίπτωση, αντίθετα, που η Γενική Συνέλευση ψηφίσει ένα σχέδιο διοίκησης της Σχολής που να μην προκύπτει εφαρμόσιμο χωρίς φανερή παραβίαση της τρέχουσας νομοθεσίας, αλλά που να εγγυάται την επιστημονική σοβαρότητα, οι καθηγητές δεσμεύονται να αναλάβουν την συνυπευθυνότητα των αποφάσεων της Συνέλευσης και να τις παρουσιάσουν στις αρμόδιες αρχές ως επίσημη απόφαση της Σχολής και ως ¨χάρτη¨ των αιτημάτων που χαρακτηρίστηκαν απαραίτητα για την επανεκκίνηση της πανεπιστημιακής ζωής.

Γι αυτό οι καθηγητές καλούν την Συνέλευση να ορίσει μια τεχνική επιτροπή που θα επιφορτιστεί, μαζί με το Συμβούλιο της Σχολής, να μελετήσει τις  διαδικασίες σύγκλησης και λειτουργίας της Γενικής Συνέλευσης

Φλωρεντία 20 Μαρτίου 1968

Ponte

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ, ΤΑ ΝΟΣΤΑΛΓΙΚΑ | Με ετικέτα: , , , , | Leave a Comment »

Ο Ουμπέρτο Έκο σε παλιές (και ωραίες) αναμνήσεις

Posted by vnottas στο 25 Φεβρουαρίου, 2016

muro_1968

Τις παρακάτω φωτογραφίες μου τις έστειλε η φίλη Σοφία Τσιτιρίδου, συμφοιτήτρια τότε στην αρχιτεκτονική σχολή της Φλωρεντίας και συνάδελφος αργότερα στο Αριστοτέλειο. Δημοσιεύτηκαν πρόσφατα στην Φλωρεντινή έκδοση της εφημερίδας ¨Ρεπούμπλικα¨.

Ο Έκο που απεικονίζεται εδώ, είναι ακόμη νέος (εμείς, εννοείται,  ήμασταν τον καιρό εκείνο ακόμη νεότεροι!) και συμμετέχει μαζί με τον τότε κοσμήτορα της σχολής Λεονάρντο Ρίτσι (μεγάλο αρχιτέκτονα και μια από τις συμπαθέστερες φυσιογνωμίες της φοιτητικής μου ζωής) σε μία από τις πολλές απανωτές γενικές συνελεύσεις της υπό κατάληψη (σχεδόν όλη την περίοδο 1968-69) σχολής μας.

Ο Έκο μας δίδασκε τότε (τις πολύ ενδιαφέρουσες και δημοφιλείς δικές του απόψεις) στο μάθημα της Decorazione (Διακόσμηση). [Αργότερα ως πανεπιστημιακός ανακάλυψα ότι το να διδάσκεις τις δικές σου απόψεις σε ένα μάθημα που, ενώ έχει εξελιχθεί, εξακολουθεί να φέρει  την παρωχημένη του ονομασία είναι κάτι που συνηθίζεται].

Στην πρώτη φωτογραφία, στα δεξιά του Έκο κάθεται ο Μιχαήλ Άγγελος Καπονέτο, ηγετική τότε φυσιογνωμία του φοιτητικού κινήματος της Φλωρεντίας με εκπληκτικές ρητορικές ικανότητες, που ίσως μια άλλη φορά σας μιλήσω διεξοδικότερα γι αυτόν.

Η δεύτερη πανοραμική φωτογραφία είναι από συνέλευση στο προαύλιο της Αρχιτεκτονικής. Αγορεύει ο Καπονέτο. Ίσως, ψάχνοντας με τον κατάλληλο φακό, οι παλιοί μου συμφοιτητές μπορέσουν να βρουν κι άλλους παλιούς φίλους (ή την ίδια τη νεανική τους απεικόνιση).

Στη τρίτη φωτογραφία, σε μια από τις συνεχείς άτυπες συσκέψεις, της περιόδου εκείνης, στο κέντρο ο Ρίτσι (κρατάει το κεφάλι του), δίπλα του πάντα ο Καπονέτο (με τα γυαλιά) και όρθιος δεξιά με το γένι, ο Τζοβάνι Μπατσιάρντι, αργότερα βουλευτής της αριστεράς. Mαζί με τον καθηγητή Βιτσέντσο Μπεντιβένια, o Μπατσάρντι ήταν ένας από τους φίλους των ελλήνων αντιχουντικών της εποχής. Αργότερα είχαν και οι δύο λάβει μέρος σε ένα πολεοδομικό συνέδριο που είχα διοργανώσει (υπό την εποπτεία του αείμνηστου Θαλή Αργυρόπουλου) όταν ήμουν ακόμη στην εδώ Αρχιτεκτονική.

ΥΓ. Προσωπικά είχα κι άλλο υλικό από την εποχή αυτή, αλλά επιστρέφοντας στην Ελλάδα άρον άρον το καλοκαίρι του 74 και μη ξέροντας τι θα αντιμετωπίσω, άφησα εφημερίδες, φωτογραφίες, κλπ, μέσα σε μια βαλίτσα στην αποθήκη του τελευταίου σπιτιού που νοίκιαζα. Όταν χρόνια μετά το επισκέφτηκα γεμάτος νοσταλγία, βρήκα μονάχα έναν δυσαρεστημένο (για τη σαβούρα) νέο ιδιοκτήτη.  Αλλά κι αυτή είναι μια ιστορία για μια άλλη φορά.

212917217-db46d79e-578d-4323-93fd-091ecd7e536f

212917341-a4942fbf-2e61-4d7b-a731-f19e5cb49f94

161426313-a8e0dac6-ecdc-44ac-892c-a0c05333f7da

images (2)

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ, ΤΑ ΝΟΣΤΑΛΓΙΚΑ | Με ετικέτα: , , , , , , , , | Leave a Comment »

Baudelaire, Μελαχρινός, δύο ποιήματα από το ¨Αλωνάκι¨

Posted by vnottas στο 18 Φεβρουαρίου, 2016

Αλώνιζα στο ξεχωριστά καλό ¨Αλωνάκι της ποίησης¨ και έπεσα πάνω σε δύο ενδιαφέρουσες αναρτήσεις: Μια (όμορφη) μετάφραση του  ποιήματος ¨Στο τέλος της ημέρας¨ (Baudelaire)  από τον Γιώργο Κεντρωτή  και ένα ποίημα, ενδεικτικό μιας αλλοτινής εποχής, πλην όμως…, του Απόστολου Μελαχρινού (Βραΐλα Ρουμανίας 1880 – Αθήνα  1955). Τα μεταφέρω και εδώ.

Charles Baudelaire

CHARLES BAUDELAIRE

ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ

Κάτω από φώτα γκριζοκίτρινα καμπόσα

(και πελιδνά) χοροπηδά η Ζωή και γνέθει

αστόχαστη, άνευ λόγου, ασύνετη, βοώσα.

Και στον ορίζοντα, όταν με τρανά μεγέθη

*

η νύχτα σκαρφαλώνει (κι είν’ πελώρια νήσος)

γλυκαίνοντας τα πάντα, ακόμα και την πείνα,

και σβήνοντας τα πάντα, ακόμα και το μίσος

–ο Ποιητής μονολογεί: «Επί τέλους! Κίνα

*

ω πνεύμα… κινηθείτε τώρα, ω σπόνδυλοί μου,

και διεκδικήστε την ανάπαυση με ζέση!

Με πέπλους όνειρου κατ’ εξοχήν πενθίμου

*

στα σώψυχα κοιμάμαι: ανάσκελα έχω πέσει,

και στα σεντόνια σας θα τυλιχτώ ν’ ανέβει

ξανά η έμπνευσή μου, ω ακμαία, ω δροσερά μου ερέβη!»

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Μια ανάγνωση

250px-Αποστόλης_Μελαχρινός

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΕΛΑΧΡΙΝΟΣ

ΚΡΑΤΙΕΜΑΙ ΑΠΟ ΓΕΝΙΑ ΔΡΑΚΟΝΤΕΙΑ

Κρατιέμαι από γενιά δρακόντεια,
που από μια χώρα κίνησε υπερπόντια
κι έχω ακατάλυτα: νύχια, μαλλιά και δόντια.

H όψη μου φαντάζει λεονταρίσια,
τ’ αδρό κορμί μου συνερίζεται τα κυπαρίσσια,
κι αλύγιστος, τραβώ το δρόμο ίσια.

Kαι των θεών ο αγαπημένος σάμπως 
που είμαι, θα σβήσω μες σε θάμπος
από άρωμα κι από αρμονία κι από λάμπος.

Σε μια σάλα που θα μεθάν οι πολυελαίοι
και τα όνειρά μου η μουσική θα λέει,
κάποια βραδιά θε να βρεθούμε, ωραίοι.

M’ ένα ζευγάρι στα μαλλιά σου ρόδα,
θε να χορεύεις λύγερη κι αλαφροπόδα.
Θα πέσει τό ’να σου άνθος (κι όπως σε ύπνο τό ’δα,

πόθρεφα τα όνειρά μου σαν τον πελεκάνο)
για να το πάρω θε να σκύψω επάνω
στο μοσκοβόλημα ενός ρόδου, να πεθάνω. 

unnamed

Ακόμη μια ανάγνωση 
Από το βιβλίο: Απόστολος Μελαχρινός, «Τα ποιήματα», επιμέλεια Αγορή Γκρέκου, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 1994, σελ. 182.

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΠΟΙΗΜΑΤΑ | Με ετικέτα: , , , , | Leave a Comment »

Οι κακιασμένοι επιτίθενται. Ολ¨Ε¨!!!

Posted by vnottas στο 13 Φεβρουαρίου, 2016

til

Σήμερα, Σάββατο απομεσήμερο. Ακροβατική περιήγηση (ζάπιγκ) στα κανάλια, προσπαθώντας να αποφύγεις εκείνα που εξ επαγγέλματος υπονομεύουν και εκείνα που έχουν καταντήσει τα ίδια υπόνομοι (ζέοντες). Δε γεννήθηκες χτες κι επομένως δεν έχεις και μεγάλες αναμονές, ξέρεις λίγο πολύ τι σε περιμένει.

 Ωστόσο το αναπάντεχο καραδοκεί και μπορεί να μείνεις έξαφνα ενεός, με το δάκτυλο μετέωρο πάνω από το πλήκτρο εναλλαγής, αιχμαλωτισμένος από τις αναδυόμενες κραυγές (και οσμές), να παρακολουθείς κωμικοτραγικές φάσεις, χωρίς να καταλάβεις αμέσως περί τίνος ακριβώς πρόκειται.

Μόλις πάρεις μια πρώτη ιδέα για το τι είναι αυτό που βλέπεις, είναι η αδρεναλίνη που αρχίζει να ανεβαίνει, που σου δημιουργεί μια έλλειψη λέξεων κατάλληλων για να εκφραστείς. Γιατί αυτό που σου ‘ρχεται να πεις έχει ανάγκη από λέξεις που δεν χρησιμοποιείς καθημερνά, από κείνες που υποδηλώνουν  αποδοκιμασία, αγανάκτηση, τσαντίλα, θυμό, οργή, απέχθεια, αποστροφή, διαμαρτυρία και, βέβαια, εκείνο το αίσθημα αδυναμίας να επέμβεις  στα τεκταινόμενα (που έτσι κι αλλιώς κυριαρχεί όταν η επαφή με τα πέριξ γίνεται μέσα από τα Μέσα Μαζικής Εξουθένωσης). Θέλω να πώ ότι εκείνο που χρειάζεσαι τη στιγμή εκείνη, είναι βρισιές. Νέες βρισιές, όχι ξασπρισμένες, όχι ξενέρωτες, όχι μπανάλ!

ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ εκκλησία

Σήμερα, Σάββατο απομεσήμερο. Πέφτω καναλοπηδώντας μέσα σε ένα σχετικά νεότευκτο καναλοπήγαδο και ανακόπτω ταχύτητα ζάπινγκ, γιατί βλέπω κάποιους ωρυόμενους να αλληλοκατηγορούνται με ασυνήθη λεκτική αγριότητα. Μένω ήρεμος. Μαθημένα τα βουνά από χιόνια και τα κανάλια από αμετροέπεια. Δεν πατάω το (ενίοτε σωτήριο) κουμπί της εναλλαγής, γιατί παρατηρώ με (σχετική) έκπληξη ότι το πάνελ είναι μικτής σύνθεσης και απαρτίζεται, τόσο από τους συνήθεις λάιτ τύπους [κατά κανόνα μία ωραία, μία υπέρβαρη, μία υπέρ (των πωλήσεων), μία κατά (πάντων), έναν αμφί (συνήθως χαριτωμένο), έναν επί (συνήθως περπατημένο) και ούτω καθεξής], όσο και μερικούς τύπους που (κατά τεκμήριο) ανήκουν σε άλλες παρέες και σφαίρες, εκείνες που (τουλάχιστον υποτίθεται ότι) εκφράζουν θεσμούς έγκυρους και καταξιωμένους.

Ο παρουσιαστής, στιλ κακιωμένης ξερόλας, έχει ήδη δηλώσει ότι σήμερα δεν θα τον απασχολήσουν, ως συνήθως, τα ντεσού της σόου μπιζ επικαιρότητας, αλλά λόγω των έκτακτων δραματικών εξελίξεων, θα ασχοληθεί με το θέμα των καταδιωκόμενων ηρωικών καναλιών. Και έχει παρουσιάσει τους καλεσμένους που (με ισομέρεια και χαρακτηριστική αντικειμενικότητα) έχει επιλέξει η εκπομπή: από την μια, δύο (2) συριζαίοι βουλευτές για να εξηγήσουν τα υπέρ του ψηφισθέντος νόμου για τα κανάλια, και  από την άλλη, δύο (2) ειδικευμένες στη φωνασκούσα δημοσιογραφία, μία (1) γνωστή πολυλογού νεοδημοκράτισσα (η οποία όμως, μάλλον δε θα προλάβει τελικά να μιλήσει), ένας (1) βουλευτής του Λεβέντη, ένας (1) συμπαραταγμένος, και ένας (1) ποταμίσιος. Εάν σε αυτούς τους έξι (6) προσθέσετε και τον από μακριά συνδεδεμένο Λαφαζάνη (1), καθώς  και τον ακατασχέτως ομιλούντα και αδιακόπτως διακόπτοντα κακιασμένο παρουσιαστή (1), οι εκ των προτέρων δηλωμένοι ως ¨κατά¨ γίνονται οκτώ και η κατανομή μεταξύ των υποστηρικτών των αντιτιθέμενων απόψεων γίνεται 2 προς 8.

Σε αυτό το σημείο ας ξεκαθαρίσω ότι προσωπικά, όσο και εάν συμμερίζομαι όλες τις ανησυχίες που διατυπώνει η κυβέρνηση σχετικά με τα απαράδεκτα που δυστυχώς διέπουν τις μαζικές επικοινωνίες στον τόπο μας, επιτρέψτε μου να πω (ας επικαλεσθώ την ιδιότητά μου ως τ. καθηγητής της κοινωνικής επικοινωνίας) ότι βρίσκω την εστίαση που εκ των πραγμάτων προέκυψε πάνω στον αριθμό των καναλιών, επικοινωνιακά λανθασμένη.  Ακόμη και εάν δεν είναι αυτός ο άξονας  της μεταρρύθμισης που επιχειρείται, το ¨4¨ δίνει λαβή σε γενικεύσεις και διαστρεβλώσεις που αποδυναμώνουν το εγχείρημα. Το μόνο που, όπως πάμε, μπορεί εν τέλει να διευκολύνει την επιβολή κάποιας δίκαιης εξομάλυνσης του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου, είναι το σύνδρομο ¨μπούμερανγκ¨ που προκαλεί στο κοινό, η έξαλλη αντίδραση των καναλαρχών, ο οπορτουνισμός των κομμάτων και οι εκπομπές σαν αυτή που περιγράφω.

 Αλλά ας επιστρέψουμε στα αποψινά. Πριν αρχίσει η συζήτηση, ο παρουσιαστής λέει πως θα προηγηθεί η προβολή ενός βίντεο που θα εισαγάγει στο θέμα.

Οπότε και αρχίζει η προβολή μιας μακράς όσο και εξυπνακίστικης κατασκευής, όπου δεν δίδονται στοιχεία που θα βοηθούσαν σε μια πληρέστερη κατανόηση του θέματος, αλλά όπου λέγονται διάφορα, από φαιδρά έως επικίνδυνα (και μόνον ¨κατά¨). Τα νούμερα, όταν υπάρχουν, ανακατεύονται αδέξια: Στα τέσσερεις άδειες που αν κατάλαβα καλά αφορούν μία μόνο κατηγορία: τα κανάλια άνευ συνδρομής-¨ελεύθερης πρόσβασης¨ και μη εξειδικευμένου περιεχομένου, αντιπαρατίθεται ο συνολικός αριθμός των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών  που λειτουργούν στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Εν τάξει, θα μου πεις, οι αριθμοί τους μπερδεύουν, και όχι μόνο στις λάιτ εκπομπές, αλλά δε σταματούν εκεί: Παρομοιάζουν τα μελλοντικά πάθη των καναλιών με την περίπτωση της ΕΡΤ!  Και όχι μόνον, το πάνε πιο μακριά: Επικαλούνται το ¨πολυτεχνείο¨ από όπου και δανείζονται, οι αλαφροί, σκηνές ηρωικής αντίστασης. (Ψάξτε στο διαδίκτυο, κάποιος θα έχει ανεβάσει την εκπομπή, και απολαύστε!)

Εν πάση περιπτώσει, κάποτε το εισαγωγικό βίντεο σταματάει και ο λόγος πρέπει να δοθεί στον παρόντα συριζαίο, ο οποίος, αντί να σηκωθεί, να καταγγείλει την διαστρέβλωση που έχει ήδη επιχειρηθεί ως χαρακτηριστικό παράδειγμα χειραγωγημένης πληροφόρησης, κάνει μια (ανώφελη) προσπάθεια να αναπτύξει επιχειρήματα. Δεν μπορεί. Ο παρουσιαστής θέλει να μιλήσει πρώτα ο Λαφαζάνης, ο οποίος παίρνει το λόγο για να καταγγείλει γενικώς την κυβέρνηση, αλλά ούτε αυτός μπορεί, δε ξέρω γιατί, και σε μια στιγμή τον εγκαταλείπουν  να μονολογεί (καταγγέλλοντας) ενώ παράλληλα μία μαινόμενη αντιφρονούσα βρίζει χυδαιότατα τον συριζαίο.

Αντί όμως ο συριζαίος να καταλάβει επιτέλους ότι συμμετέχει σε μια στημένη (διαπλεγμένη) κατάσταση, και να σηκωθεί επιτέλους να φύγει, προσπαθεί ανώφελα να απαντήσει στον καταιγισμό των προσβολών από την μαινόμενη, η οποία έχει ενισχυθεί συνεπικουρούμενη κι απ’ την άλλη. Οπότε και η συριζαία, εξ ίσου άνευ αποτελέσματος, προσπαθεί να διατυπώσει άποψη. Δεν μπορεί, γιατί οι επιθέσεις τώρα προέρχονται από παντού (κυρίως από τον ίδιο τον λάιτ κακιασμένο παρουσιαστή). Όταν εν τέλει προσπαθεί (η συριζαία) να διεκδικήσει μια στοιχειώδη ανακωχή για να πει επιτέλους κάτι, έχει έρθει η ώρα για να δοθεί ο λόγος στον ¨λεβέντη¨ και τον ποταμίσιο.

Κάπου εκεί αντί, οι μόλις δύο (2) συριζαίοι (επιμένω), να σηκωθούν και να φύγουν, αποφασίζουν να μιλήσουν επικαλυπτόμενοι από όλους σχεδόν τους άλλους. Πανζουρλισμός. Υποθέτω ότι στο κοντρόλ τρίβονται από τη χαρά τους!

Και ξαφνικά το ανεπανάληπτο κλου! Ο κακιασμένος παρουσιαστής ΔΕΝ ΑΝΤΕΧΕΙ ΑΛΛΟ. Και προλαβαίνει: Φτου κα πρω! Αποχωρεί από το πάνελ! εγκαταλείποντας τους έξι καλεσμένους!!!

Τον βλέπω στο ορατό μέλλον να διδάσκει σε κάποια ιδιωτική λέσχη δημοσιογραφίας, αναλύοντας την δική του επιστημονική πατέντα: πώς μπορείτε να έχετε μια θεαματική νουμερολάγνα αποχώρηση, ακόμα και όταν οι καλεσμένοι σας διαθέτουν απρόσμενη γαϊδουρίσια υπομονή.

Τι τα θέλετε κυρίες και κύριοι: τα ιδιωτικά μέσα διδάσκουν (μεταξύ άλλων τινών) και   δημοσιογραφία!

tv_vs_book

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ | Με ετικέτα: , , , , , , | Leave a Comment »

Όχι δε το εγκατέλειψα, αργά μεν, αλλά προχωράει…

Posted by vnottas στο 27 Σεπτεμβρίου, 2015

images (5)

Στο υπό εκπόνηση μυθιστόρημα με ιστορικές αναφορές (με τον τελείως προσωρινό τίτλο ¨Κύλικες και δόρατα¨) έχετε ήδη παρακολουθήσει (μέρος Α΄) τα όσα συνέβησαν μια χειμωνιάτικη μέρα του 330 π.Χ. στον Εύελπι τον Μεγαρέα, γραμματικό στην υπηρεσία του Αλεξάνδρου του Μακεδόνα και μέλος της ισχυρής ¨επικοινωνιακής¨  ομάδας που διοικείται από τον ιστορικό Καλλισθένη τον Ολύνθιο. Το συνολικό πρώτο μέρος μαζί με μια εισαγωγή στο ¨κλίμα¨ της εποχής (αντλημένο από υποτιθέμενα ευρήματα ανασκαφών) βρίσκεται πάντα αναρτημένο, όλο μαζί με τη σειρά, στις ¨σελίδες¨ και για να το βρείτε αρκεί ένα κλικ στον σχετική αναγραφή ακριβώς κάτω από τον τίτλο του Ιστολογοφόρου. Σήμερα αναρτώ το τελευταίο κεφάλαιο του δεύτερου μέρους του  μυθιστορήματος. Αναρτώ επίσης εδώ παρακάτω, σε κανονική ροή, ένα ακόμη ιντερμέδιο (ανάμεσα στο δεύτερο και το τρίτο μέρος), καθώς και όλο το δεύτερο μέρος, μαζεμένο και με τη σειρά: κλικ στις ¨σελίδες¨ (αριστερή στήλη κάτω, ή δίπλα στο πρώτο, κάτω από τον τίτλο).

Όπως θα είδατε το δεύτερο μέρος εξακολουθεί να διαδραματίζεται στα Σούσα και αφηγείται τα όσα συμβαίνουν την αμέσως επόμενη μέρα. (Μεταξύ άλλων τη δολοφονική απόπειρα κατά του Καλλισθένη, την άφιξη του Άρπαλου στα Σούσα, τις περιπέτειες του Οινοκράτη, του Χοντρόη του Πουλχερίδιου  κ.α.).

Ευχαριστώ τον Λευτέρη Καβαλιέρο για τις εύστοχες παρατηρήσεις του και βέβαια τον Νίκο Μοσχοβάκο και τον ξενιτεμένο αδελφό μου Αλέξανδρο Νόττα που έχουν άμεση επαφή με τα χειρόγραφα (και λένε ενθαρρυντικά λόγια).

Με λιγότερα λόγια: η περιπέτεια συνεχίζεται…

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΑ | Με ετικέτα: , | Leave a Comment »

Περί τσουγδισμού[1] και των σχετικών δηλητηριωδών πομφολύγων[2]

Posted by vnottas στο 6 Ιουλίου, 2015

images (4)

Θύμωσα.

Δε θα έπρεπε, μια που είμαι ένας τέως πανεπιστημιακός δάσκαλος, ο οποίος οφείλει να μην εκπλήττεται όταν βλέπει να επιβεβαιώνεται η παρουσία εκφυλιστικών παραγόντων στο χώρο της κοινωνικής/μαζικής επικοινωνίας, παραγόντων που δεν είναι άγνωστοι στην επιστημονική βιβλιογραφία και για τους οποίους έχει ήδη μιλήσει και ήδη αναλύσει με τους φοιτητές του, σε καιρούς πρόσφατους. 

Και όμως θύμωσα και ομολογώ ότι, ενώ θεωρώ τον εαυτό μου ικανό να συγκρατηθεί ακόμη και όταν βρίσκεται στον ιδιωτικό χώρο του σπιτιού του και να μην επιδοθεί σε αφοριστικές εξάρσεις από εκείνες που δεν γράφονται, το έκανα, χτες, παρακολουθώντας την δήθεν ¨αντικειμενική¨, τάχα ¨μη προκατειλημμένη¨  και υποτίθεται ¨μη υποβολιμιαία¨ παρουσίαση των γεγονότων και των απόψεων στις εκπομπές που έστησαν τα ιδιωτικά κανάλια για την περιγραφή της διεξαγωγής του δημοψηφίσματος.

Έβρισα σωρηδόν και με ελάχιστες διακρίσεις τους υποτιθέμενους ενημερωτές (στην ουσία διαστρεβλωτές) της κοινής γνώμης, οι οποίοι χρησιμοποιώντας ανεπαίσχυντα ως άλλοθι το φλάμπουρο της ελευθερίας της έκφρασης (της δικής τους, που όλως τυχαίως προκύπτει ανεπανόρθωτα διαπλεγμένη με τις επιθυμίες των εργοδοτών τους), εμπόδιζαν συστηματικά τους ελάχιστους καλεσμένους τους που είχαν διαφορετική άποψη να εκφραστούν χωρίς διακοπές, χωρίς ειρωνικά χαχανητά, χωρίς ξαφνικές παρακάμψεις, χωρίς -στην καλύτερη περίπτωση – την αφ’ υψηλού συγκατάβασή τους, ως των ιερέων του ¨Τηλε-Ευαγγελίου¨ (που στηρίζεται συνήθως στο αλάθητο των χειροποίητων -αν και στο πόδι- ρεπορτάζ).

¨Δε θα μας στερήσετε την ελευθερία της έκφρασης¨ έκρωξε μια απερίγραπτη ιέρεια, όταν κάποιος (ένας στους εννιά ή δέκα που ¨έτυχε¨ να έχει άποψη διαφορετική από τη δική της) απαίτησε να ολοκληρώσει την απάντησή του στις απανωτές τάχα ερωτήσεις, στην ουσία αγορεύσεις της.

Λες και οι προσκεκλημένοι δεν παραβρίσκονται στις τηλεοπτικές συζητήσεις για να απαντούν στις αιτιάσεις και τα ερωτήματα των ¨παρουσιαστών¨, αλλά για να ενισχύουν με τη βουβή παρουσία τους τις αυτάρεσκες αγορεύσεις (επί παντός του επιστητού και μη) των αδρά πληρωμένων τηλεοπτικών ¨καθοδηγητών¨.

Ίσως θα μου πέρναγε (με την εκτόνωση/βοήθεια μερικών κατάλληλων επιθετικών προσδιορισμών) αν δεν παρατηρούσα, ανάμεσα στους μη διακοπτόμενους συνομιλητές, μια γνωστή φάτσα πανεπιστημιακού(!) που ισχυρίστηκε εξ ίσου ανεπαίσχυντα ότι ούτε λίγο ούτε πολύ ¨οι ελίτ έχουν πάντα δίκιο¨, καθώς και άλλα χονδροειδώς βλακώδη… Οπότε αναλογίστηκα με θλίψη ότι με πανεπιστημιακούς τέτοιων αντιλήψεων πάλι καλά πάμε, τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι τρισχειρότερα.

ΥΓ. Πάντως εν τέλει, η οργή ξεπεράστηκε και η ιστορική χθεσινή μέρα τέλειωσε με ανάταση και ελπίδα.

[1] Όρος που εισήγαγε, στην ουσία,  ο Β. Γιαννόπουλος για τις παρουσιάστριες που στάζουν δηλητήριο (τσούγδω).

[2] (Από το Βικιλεξικό) Πομφόλυξ, στην καθομιλούμενη  πομφόλυγα : φουσκάλα στο δέρμα γεμάτη υγρό, λόγος χωρίς ουσία, μπούρδες.

dna_tv_07

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

ΟΧΙ

Posted by vnottas στο 4 Ιουλίου, 2015

oxι

Ήμουν στην Φλωρεντία μέχρι χτες. Ο αδελφός μου βάφτισε την εγγονή του, ο γιος μου ήταν ανάδοχος. Επέστρεψα άρον άρον για να ψηφίσω. Για την Ελλάδα και, ακόμη περισσότερο, για μια Ευρώπη αντάξια της ιστορίας της και του κοινού μας πολιτισμού: ΟΧΙ

DSCN1849

(και, ακόμη, στη μνήμη του πατέρα μας Θανάση Νόττα, που θα έλεγε σίγουρα ΟΧΙ)

ceb8ceb1cebdceaccf83ceb7cf82-cebdcf8ccf84cf84ceb1cf827(Ο Θάνος επιστρέφει με τη μηχανή. Αύριο είναι δικαστικός αντιπρόσωπος σ’ ένα χωριουδάκι στη λίμνη Πλαστήρα)

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

Αφήγημα υπό κατασκευή (και ένα απόσπασμα)

Posted by vnottas στο 28 Νοέμβριος, 2014

sme0005

Όπως σημείωνα σε προγενέστερη ανάρτηση, στις αρχές του καλοκαιριού είπα να βουτήξω στα βαθειά και άγνωστα νερά της συγγραφής ενός αφηγήματος με ιστορικές αναφορές. Θα ήταν μια μυθιστορηματική εκδοχή της ιστορίας των ¨τυραννοκτόνων¨. Η αφορμή που οδήγησε σ’ αυτή την επιλογή ήταν τα αγάλματά τους (ακριβέστερα τα ρωμαϊκά αντίγραφα των δεύτερων αγαλμάτων που ανάρτησαν προς τιμήν τους οι Αθηναίοι – μια που τα πρώτα τα είχε λαφυραγωγήσει ο Ξέρξης),  τα οποία, τις μέρες εκείνες,  οι Ιταλοί είχαν περιχαρείς επιδείξει στον πρωθυπουργό, ως ¨σύμβολα της Δημοκρατίας¨ κατά τη διάρκεια σε μιας επίσκεψής του στην γειτονική χώρα.

Και αφού η αφορμή ήταν οι ανδριάντες, είπα να αρχίσω την αφήγηση κατά την περίοδο που ο Αλέξανδρος βρίσκει τα αγάλματα (τα πρώτα) ανάμεσα στα αντικείμενα που αποτελούσαν τον ¨θησαυρό του Ξέρξη¨ στα Σούσα και αποφασίζει να τα επιστρέψει στους Αθηναίους.  Στη συνέχεια θα έκανα αναδρομή (φλας μπακ) στην Αθήνα πριν τον Κλεισθένη, την εποχή των γιών του Πεισίστρατου και θα εστίαζα στα γεγονότα της τυραννοκτονίας.

Έφτιαξα λοιπόν έναν φανταστικό ήρωα (τον είπα προσωρινά Εύελπι) και του ανέθεσα να παρακολουθεί την εκστρατεία του Αλέξανδρου με την ιδιότητα του γραμματικού-λογογράφου στην υπηρεσία του ιστορικού Καλλισθένη. Ο Εύελπις θα αναλάμβανε να συνοδέψει τα αγάλματα στο Αθηναϊκό Άστυ και εκεί, έχοντας πρόσβαση και στην βιβλιοθήκη του Αριστοτέλη, θα μπορούσε να διερευνήσει τι ¨πραγματικά¨ συνέβη με τους τυραννοκτόνους.

Όμως, ψάχνοντας την εποχή του Αλέξανδρου γοητεύτηκα από ορισμένα ιστορικά πρόσωπα (όχι κατ’ ανάγκην ηρωικά ή ηρωοποιημένα από την ¨επίσημη¨ ιστορία) που μου φάνηκαν πολύ ενδιαφέροντα για μια μυθιστορηματική παρουσίαση: Κυρίως ο Καλλισθένης, αλλά και ο Άρπαλος, και η Θαΐδα, ίσως ο και Ευμένης, και δε ξέρω ποιος άλλος μπορεί να προκύψει καθώς η αφήγηση συναρμολογείται και προχωράει.

Όσο αφορά ιδιαίτερα στον Καλλισθένη, μου δημιουργήθηκε  το εξής ερώτημα:  Τι θα μπορούσε να συμβεί εάν ο Ολύνθιος ιστορικός είχε προσλάβει τις εξελίξεις της εποχής του με τρόπο ανάλογο με εκείνον που σήμερα, γνωρίζοντας βέβαια τις κατοπινές εξελίξεις, θα αποκαλούσαμε πρώιμο αρχαιοελληνικό μοντερνισμό και εάν έβλεπε την εκστρατεία του Αλέξανδρου ως κάτι που να μοιάζει, ας πούμε, με την Ναπολεόντεια στρατιωτική επέκταση, ύστερα από την πρώτη μεγάλη μοντέρνα επανάσταση, τη γαλλική;

Έτσι ¨κόλλησα¨ στην εποχή της εκστρατείας, και μάλιστα σε μια μόνο χρονιά: το 330 πΧ, και μάλιστα, (ενώ έχω ήδη καταγράψει καμιά ογδονταριά σελίδες αφηγηματικό υλικό), σε γεγονότα που καλύπτουν (για την ώρα) μόνο τρεις μέρες: Τις τρεις τελευταίες μέρες του Ανθεστηριώνα μήνα (Αττικό ημερολόγιο). Βέβαια, έχω παραθέσει στην εισαγωγή και ορισμένα ¨ανευρεθέντα¨ κείμενα του Ευέλπι, που περιγράφουν τις   ευρύτερες συγκυρίες της εποχής.

Δεν έχω εγκαταλείψει την ιδέα με το ζεύγος  των τυραννοκτόνων, αλλά όπως εξελίσσεται αυτή εδώ η περιπέτεια γραφής, μέλλον θα τους περιορίσω σε ένα ένθετο παράπλευρο επεισόδιο.

Μετά από όλα αυτά, και με την παρότρυνση (και επιλογή αποσπάσματος) του φίλου Νίκου (Μοσχοβάκου) ο οποίος παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς και εξ αρχής την παρούσα (αφηγηματική) περιπέτεια, σας παραθέτω ένα μικρό δείγμα γραφής. Πρόκειται για την επιστολή της εταίρας Θαΐδας (που ακολουθεί την εκστρατεία) προς την  εταίρα Φρύνη (που βρίσκεται στην Αθήνα). Επί του παρόντος, η επιστολή είναι τοποθετημένη, ως ιντερμέτζο, ανάμεσα στο πρώτο και το δεύτερο μέρος των ήδη γραμμένων σελίδων του αφηγήματος. Άλλες προδημοσιεύσεις (του εν συνθέσει κειμένου), προσεχώς.

image002(3360)

Ιντερμέτζο

Η επιστολή  της Θαΐδος της εξ Αθηνών προς τη Φρύνη των Αθηναίων

 Προσφιλέστατή μου Μνησαρέτη του Επικλή,

εκλεκτή ακόλουθε της Αναδυομένης Κύπριδος,

αλλά και υπό των Αθηναίων απάντων λατρευτή ως Φρύνη.

Χαίρε.

Εύχομαι να έχεις πάντα την εύνοια των Ολυμπίων, και η επιστολή μου να σε βρει γερή και ευτυχισμένη.

Δεν είχα συχνά την ευκαιρία να επικοινωνήσω μαζί σου, όχι τουλάχιστον όσο θα επιθυμούσα, και είμαι σίγουρη ότι καταλαβαίνεις τις αιτίες. Η παρακολούθηση μιας εκστρατείας -παραδέχομαι ότι είχες δίκιο όταν με προειδοποιούσες σχετικά πριν την αναχώρησή μου από την Αθήνα- δεν είναι μία συνηθισμένη περιπέτεια.

Πολύ περισσότερο το να ακολουθείς αυτή την συγκεκριμένη ¨ανάβαση¨, όπως την αποκαλούν πολλοί από τους πολεμιστές εδώ, η οποία επεκτάθηκε στις ηπείρους της οικουμένης και παρόλα αυτά δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

Ωστόσο, παρά τις διαρκείς μετακινήσεις, όποτε μπόρεσα δεν παρέλειψα να σου αποστείλω την αγάπη και τους χαιρετισμούς μου με προφορικά μηνύματα, χρησιμοποιώντας έμπορους και απόμαχους στρατιώτες που επέστρεφαν στο Αθηναϊκό Άστυ.

Φαντάζομαι ότι τα κυριότερα νέα για τις μάχες, τις νίκες, τις κατακυριεύσεις των πόλεων, τους κατακτημένους θησαυρούς, όλα αυτά τέλος πάντων  που χαρακτήρισαν την πορεία των ελληνικών στρατευμάτων τα τελευταία χρόνια, θα έχουν ήδη φτάσει ως την Πόλη της Παλλάδος και δεν χρειάζεται να τα αναφέρω εδώ διεξοδικά.

Μα ναι, τα βασικότερα από τα γεγονότα πρέπει να είναι γνωστά στην Αθήνα και, από όσο μπορώ να υποθέσω γνωρίζοντας αρκετά καλά τους Αθηναίους -εσύ βέβαια τους ξέρεις πολύ καλλίτερα-, πρέπει να έχουν ξεσηκώσει πλήθος συζητήσεων και προβληματισμών.

Σαν να τους βλέπω εδώ μπροστά μου, τώρα δα, αγαπητή μου Μνησαρέτη, να σκαρφαλώνουν ξαναμμένοι στην Πνύκα,  να σχολιάζουν, να αναλύουν, να κριτικάρουν, να αρπάζονται, να διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους, να ρητορεύουν, να αλληλοκατηγορούνται…

Ή ακόμη, να καταλήγουν στην αγκαλιά σου ζητώντας απεγνωσμένα κατανόηση…

Ω πόσο τους έχω επιθυμήσει αυτούς τους  διαρκώς ανήσυχους, διαρκώς τεντωμένους, αλλά και διαρκώς σε αναζήτηση της γαλήνης, της ηρεμίας και της στοργής, Αθηναίους…

Ναι, δεν επιθυμώ να στο κρύψω: υπάρχει το άλγος του νόστου στην ψυχή μου.

Θυμάσαι στ’ αλήθεια πόσο είχαμε διασκεδάσει κι οι δυο μας τότε, λίγο πριν φύγω, όταν είχαν καταλήξει όλοι τους χωρισμένοι στα δύο για χάρη  μας; Θυμάσαι τους  Φρυνικούς και του Θαϊδικούς; Έντονοι στις αντιπαραθέσεις τους σχεδόν όσο, για να μη πω παραπάνω, οι ¨φίλο¨ με τους ¨αντί¨ μακεδονικούς

Μα τι λέω, και βέβαια τους θυμάσαι, εσύ τους έχεις εκεί, στα πόδια σου όλους αυτούς, να σου θυμίζουν τα παλιά επεισόδια, τα παλιά παιχνίδια… Μήτε κι εγώ λησμονώ πως οι δικοί σου οι θαυμαστές ήτανε πιο πολλοί από τους δικούς μου, πράγμα εξάλλου που ήταν δίκαιο και σωστό, μια που ως μεγαλύτερη -λίγα μόνο χρόνια- ήσουν κοντά τους, αφιερωμένη σ’ αυτούς, μια στάλα περισσότερο καιρό από ό, τι εγώ.

Αχ, Μνησαρέτη μου!

Άραγε ¨οι εξήντα¨([1]), οι αστείοι ποιητές, εκείνοι που λέγανε τόσες χαριτωμένες κακίες εις βάρος μας, μαζεύονται πάντοτε στον ναό του Ηρακλή στη Διόμεια για να σκαρώσουν τις φάρσες και τα καλαμπούρια τους;

Θυμάσαι τον ¨Θαϊδο-Φρυνικό Πόλεμο¨ που είχαν οργανώσει; Θυμάσαι που μόλις άκουσαν την τιμή του βραβείου που ήθελαν να αθλοθετήσουν για το νικητή -μια νύχτα με μια από εμάς- αναγκάστηκαν να κάνουν έρανο ανάμεσα στους πεντακοσιομέδιμνους;

Ναι, το άλγος του νόστου υπάρχει, και που και που με τσιμπάει, αλλά να μη νομίζεις ότι αυτά στα γράφω για να σου παραπονεθώ.

Όχι. Δεν υπάρχει τίποτα που να μου προκαλεί το παράπονο ή τη στεναχώρια της αδικίας. Και την ευγνωμονώ την Αφροδίτη, και την Ουρανία και την Πάνδημη, μεγάλη η χάρη της!

Διάλεξα αυτή την πορεία έχοντας πλήρη συνείδηση για το τι κάνω, δεν μετανιώνω και είμαι ευχαριστημένη. Βαδίζω σε έναν παράδρομο ίσως, αλλά πάντως δίπλα στα χνάρια της Ιστορίας, όπως και εσύ άλλωστε, άνασσα στην πιο ένδοξη πόλη των Ελλήνων, όπως και η αείμνηστη Ασπασία, όπως ακόμη και η αμφιλεγόμενη Θαργηλία που κατάφερε να παντρευτεί τόσους επιφανείς άνδρες και τελικά να διοικήσει τη Θεσσαλία μόνη της! Λένε πως εργαζόταν για τους Πέρσες και μπορεί να είναι αλήθεια, συνέβη να κάνουν προτάσεις και σε μένα, όμως παρόλα αυτά εγώ λέω ότι η Θαργηλία απέδειξε πως, θέλοντας, εμείς οι γυναίκες μπορούμε να κάνουμε πράγματα μεγάλα και αξιομνημόνευτα. Ποια θα αποδειχθούν θετικά και ποια καταστροφικά ας το κρίνουν οι μεταγενέστεροι.

Μιλάω για εμάς, αγαπητή μου Μνησαρέτη, εμάς τις γυναίκες ¨συντρόφους¨ που, ό, τι κι αν λένε οι εχθροί μας,  διαφέρουμε από τις πόρνες που αγαπούν μόνο το χρήμα, διαφέρουμε από τις θεούσες ιερόδουλες που δε δουλεύουν παρά για τους θεούς και τους ιερείς τους, λέω για μας, που δε θα γινόμασταν ποτέ αντικείμενα λατρείας, εάν δεν είχαμε ένα εξαιρετικό και σπάνιο προσόν.

Όχι, φιλτάτη Μνησαρέτη, δεν μιλώ για την παιδεία, την εξυπνάδα ή η ευστροφία μας, όπως ίσως σκέπτεσαι. Αυτές μας βοηθούν απλώς στο να μπορούμε να επικοινωνούμε με τους ευφυέστερους.

Εκείνο που πραγματικά μας ξεχωρίζει είναι ότι τους άνδρες, κατά βάθος, τους αγαπάμε. Και  αγαπώντας τους άνδρες αγαπάμε ολόκληρο τον κόσμο των ανθρώπων και δε μισούμε κανένα.

Βλέπεις; Με συλλαμβάνεις να ¨φιλοσοφώ¨ κι αυτό είναι ίσως ένα ακόμη δείγμα της νοσταλγίας μου για την Αθήνα.

Ας έλθω λοιπόν σε ένα θέμα που θεωρώ φυσικό να κινεί το ενδιαφέρον σου, όπως και κάθε σημερινής γυναίκας. Όχι, καμία γενικότητα, καμία φιλοσοφία… Λέω για ¨εκείνον¨.

Ξέρω πώς και ο ίδιος και ο πατέρας του σου είχαν ζητήσει να ανεβείς ως την Πέλλα προσφέροντάς σου μυθώδες αντίτιμο, μα εσύ είχες αρνηθεί να μετακινηθείς. Μα ναι Φρύνη μου, σε καταλαβαίνω, ποια βασίλισσα θα άφηνε την Αθήνα για μια πόλη του Βορρά; Ωστόσο, λέω εγώ, ίσως, -τι ίσως, σίγουρα-, θα σου έμεινε μια θεμιτή  περιέργεια.

«Άσε τις φλυαρίες Θαΐδα» σε ακούω να μου λες, «και πες μου… πώς είναι εκείνος;» Πες την αλήθεια, αυτή δεν είναι η ερώτηση που ανεβαίνει από μόνη της στα χείλια σου;

Ε, λοιπόν θα σου πω.

Δεν είναι δύσκολο: είναι νέος, είναι όμορφος, είναι ενθουσιώδης, είναι γεννημένος ηγέτης αλλά αρκετά ευφυής ώστε να ακούει τους πεπειραμένους. Αγαπάει τους φίλους του, άνδρες και γυναίκες με πάθος, πάθος που καμιά φορά αναζητώντας άμεση και άνευ όρων ανταπόκριση, καταλήγει καταστροφικό και τραγικό. ¨Εκείνος¨ έχει ανάγκη από επιδοκιμασία τουλάχιστον όσο οι θεοί που αν δεν υμνηθούν μας ξεχνάνε.

Ο δάσκαλός του τού λείπει, θα τον ήθελε πλάι του, αλλά απορρίπτει κάθε ιδέα να τον φέρει εδώ με το ζόρι. Τη μάνα του, αν δεν ανακατευόταν τόσο έντονα στα πάντα, ακόμη και από μακριά, θα την είχε ήδη προσκαλέσει και θα την είχε εγκαταστήσει αρχόντισσα σε κάποια από τις κατεκτημένες πρωτεύουσες.

Να σου πω και κάτι άλλο; Επειδή κατάγεσαι από τις Θεσπιές, που αν και πόλη βοιωτική είχαν αλωθεί παλιότερα από τους Θηβαίους[2], καταλαβαίνω την αμφιθυμία που σου δημιούργησε η καταστροφή της πόλης των Θηβών από τους Μακεδόνες. Δεν ξέρω αν αληθεύει, αλλά έφτασε ως εδώ η φήμη πως προσφέρθηκες να αναστηλώσεις  με δικά σου έξοδα τα θηβαϊκά τείχη, αρκεί να αναγράψουν πάνω τους πως ¨ό, τι κατέστρεψε ο Αλέξανδρος ο Μακεδών το αποκατέστησε η Φρύνη η εταίρα¨ και πως οι Θηβαίοι, βέβαια, αρνήθηκαν.

Είτε αληθεύει στο ακέραιο αυτή η ιστορία είτε όχι, μου αρέσει που προσπάθησες να μπεις στη μύτη τόσο του Αλέξανδρου όσο και των Θηβαίων. Είναι αντάξιο της φήμης και της ισχυρής σου προσωπικότητας!

Πάντως, μα το Δία, δε ξέρω τι εντύπωση θα σου έκανε ο Βασιλέας αν τον ζούσες από κοντά. Μπορώ όμως να πω ότι εκείνου σίγουρα θα του άρεσες ω Φρύνη. Εκτιμά τόσο την ομορφιά όσο και την ειλικρίνεια. Άσε που νομίζω ότι έχει αδυναμία στις λίγο μεγαλύτερές του γυναίκες, έχω παραδείγματα. Αλλά αυτά θα τα πούμε διεξοδικά όταν ο Ταξιδιώτης Ερμής μας επιτρέψει να ξαναβρεθούμε κοντά η μια στην άλλη.

Για εκείνον έχω μόνο να προσθέσω ότι για να τον καταλάβει κανείς, πρέπει να λάβει υπ’ όψιν ότι μαζί του έχει έρθει στην εξουσία μια γενιά νέων. Τους βλέπεις: είναι μια μεγάλη συντροφιά από νέα παιδιά που όσο επιτυχώς και αν παίζουν τον πόλεμο, όσο κι αν μέσα σε λίγα χρόνια έχουν εξελιχθεί σε βετεράνους μεγάλων μαχών, εξακολουθούν να  αστειεύονται,  να γελάνε, να κάνουν φάρσες οι μεν στους δε, σαν να είναι μια μεγάλη παρέα που βγήκε κυνήγι. Και προ παντός,  διαισθάνονται ότι είναι οι πρώτοι σε κάτι καινούργιο. Αξίζουν, Μνησαρέτη μου, αξίζουν κάποιες ταλαιπωρίες προκειμένου να βρίσκεται κανείς κοντά τους.

¨Ταλαιπωρίες¨ γράφω κι έρχεται στο νου μου η προσπάθεια που κάθε γυναίκα κάνει, για να παραμείνει όσο γίνεται πιο επιθυμητή, ακόμη και όταν στην αγκαλιά της καταφεύγουν άντρες γεμάτοι από την έξαψη της μάχης, όπου το μόνο που αποζητούν είναι μια τελετή Ζωής που να ξορκίζει τον ανελέητο Θάνατο και να διαλύει τις Ερινύες και τα άλλα τέρατα που γεννοβολάει ο Πόλεμος.

Για να είμαστε επιθυμητές όμως – θυμάμαι πάντοτε τις συμβουλές και τις παραινέσεις σου- η εύνοια της Αναδυόμενης δεν αρκεί πάντα, κάποια βοήθεια δε βλάπτει, για αυτό σε παρακαλώ να έχεις το νου σου αγαπητή μου Μνησαρέτη: με το πρώτο πλοίο που θα φτάσει στον Πειραιά από την Τύρο, – υπολογίζω αμέσως μετά την ανοιξιάτικη ισημερία- σου στέλνω μαζί με την αγάπη  μου ένα κιβώτιο με καλλυντικές και αρωματικές ουσίες από την Αίγυπτο, τη Συρία και τη Βαβυλώνα. Όχι πως η Κόρινθος και η Χαιρώνεια  δεν τα καταφέρνουν μια χαρά στην αρωματοποιία, αλλά για δοκίμασε κι αυτά τα ¨εξωτικά¨ κατασκευάσματα. Αν όχι τίποτα άλλο θα έχουν τη γοητεία του καινούργιου και του ασυνήθιστου.

Τι άλλο να σου εξομολογηθώ Μνησαρέτη μου; Ότι θα ’θελα να ξέρω τι κάνει ο Μένανδρος που με έκανε τόσο να γελάω, αν με ξέχασε ή αν η απουσία μου έχει τυχόν εμπνεύσει κάποιο νέο θεατρικό του έργο[3];

Εσύ εμπνέεις γλύπτες, και με το υπέροχο κορμί σου αυτό είναι δίκαιο, εγώ έναν κωμικό ποιητή είχα θαυμαστή, να μη ξέρω τι κάνει;

Ζητάω πολλά, ε; Άστο!

5

Α, τον θυμάσαι τον Εύελπι; Εκείνον το νεαρό Μεγαρέα που μάλλον συνεσταλμένος περιτριγύριζε στα αθηναϊκά συμπόσια πριν την εκστρατεία;

Είναι εδώ. Ταξιδέψαμε μαζί, πριν τέσσερα χρόνια, με το ίδιο πολεμικό πλοίο. Ο χρυσός μου, είχε νομίσει ότι κατά τη διάρκεια του ταξιδιού  θα έπρεπε να με προστατέψει, -να σου πω την αλήθεια κάτι τέτοιο είχα στο μυαλό μου και εγώ, να τον προστατέψω, έτσι άβγαλτο που τον έβλεπα. Βέβαια το ταξίδι ήταν ομαλό και πειθαρχημένο και κανείς μας δε χρειάστηκε προστασία, ωστόσο μου έκανε εντύπωση η ευγενική αν και δωρικά πειθαρχημένη συμπεριφορά του.

Ε, λοιπόν πού να τον δεις τώρα. Κολλητός με τον ισχυρό Καλλισθένη, τον ανιψιό του Αριστοτέλη, που εδώ ασκεί υψηλά καθήκοντα  -και που αν πιστέψω αυτά που λένε οι εχθροί του μας επιτηρεί όλους-, έχει αναδειχθεί σε σημαντικό πρόσωπο. Τόσο σημαντικό που ενάντιά του και, φυσικά, ενάντια στον Ολύνθιο Καλλισθένη εξυφαίνεται συνομωσία από κάτι μοχθηρούς τύπους. Μοχθηρούς και ανόητους: τους ξεφεύγουν λόγια νομίζοντας ότι οι γυναίκες δίπλα τους είναι όντα χωρίς μυαλό και χωρίς παρατηρητικότητα.  Έπαθλο της πλεκτάνης τους; η επιρροή που εικάζουν ότι, εξουδετερώνοντάς τον Ολύνθιο και τους φίλους του, μπορούν να αποκτήσουν πάνω στον Μακεδόνα Βασιλέα. Είχα σκοπό να ειδοποιήσω τον Εύελπι, αλλά του ανέθεσαν αποστολές που τον ανάγκασαν να επιστρέψει βιαστικά στα Σούσα. Ελπίζω να μπορέσω να τον ενημερώσω έγκαιρα.

Ε, να. Νομίζω ότι στα είπα όλα και ξανάσανα!

Όλα; Όχι ακριβώς. Δε σου είπα τίποτα, ας πούμε,  για τον Πτολεμαίο.

Μη γελάς, το ξέρω ότι τους μισούς Μακεδόνες τους λένε Πτολεμαίους! Εντάξει, αφήνω μερικά πράγματα για όταν θα τα ξαναπούμε.

Εν τω μεταξύ

Σε ασπάζομαι με αγάπη και αφοσίωση

Το Θάϊον -όπως με προσφωνούσες χαϊδευτικά- από την Περσέπολη.

mosaico

[1] Σύμφωνα με τον Αθήναιο (Δειπνοσοφισταί, XIV, 614e) οι κυριότεροι από τους ¨πλακατζήδες¨ της παρέας των εξήντα ήσαν οι ο Καλλιμέδων, ο Κάραβος και ο Δεινίας, ο Μνασιγείτων και ο Μέναιχμος.  Ο Αθήναιος σημειώνει επίσης ότι ο Φίλιππος τους είχε χρηματοδοτήσει με ¨ένα τάλαντο¨ προκειμένου να του στέλνουν τα αστεία τους, ειδικότερα όσα τον αφορούσαν.

[2] Αν και πόλη της Βοιωτίας, οι Θεσπιές αλώθηκαν και καταστράφηκαν από τους Θηβαίους μετά την μάχη των Λεύκτρων (371πΧ).  Πιθανολογείται ότι μετά από αυτή την καταστροφή ο φτωχός Επικλής, πατέρας της Μνησαρέτης/Φρύνης, μετακόμισε στην Αθήνα.

[3] Φημολογείται ότι ο Μένανδρος είχε γράψει και παρουσιάσει το κωμικό έργο Θαίς, (δεν διασώθηκε) εξυμνώντας τις χάρες της τότε ερωμένης  του Θαΐδας

350px-Hetaere_Kallipygos

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΑ | Με ετικέτα: , , | 1 Comment »

Παραγγελιά (La chiamavano Bocca di Rosa)

Posted by vnottas στο 7 Οκτώβριος, 2014

Με το που τέλειωσαν οι καλοκαιρινές διαλείψεις, ασυνέχειες και διακοπές με παίρνει ο Θάνος τηλέφωνο, κι ανάμεσα σε άλλα (τέλους σεζόν) μου λέει:

– Μπαμπά, άκουσα ένα ωραίο τραγούδι του Φαμπρίτσιο ντε Αντρέ.

– Ποιο; τον ρωτάω.

-Το Bocca di Rosa, μου λέει.

– Ωραίο πράγματι, συμφωνώ.

– Πώς και δε το μετάφρασες με τα άλλα;

– Να σου πω την αλήθεια μια φορά το είχα αρχίσει, αλλά έχει πολλές μικρές στροφές και κάπου το άφησα ή με άφησε.

– Παραγγελιές δέχεσαι;

– Από σένα, άμα λάχει, ναι (το έχω ξανακάνει).

Κάπως έτσι, ανάμεσα στους αρχαίους με τους οποίους κάνω παρέα τον τελευταίο καιρό, εμφανίστηκε πάλι ο Φαμπρίτσιο.

Η προσπάθεια είναι προφανώς αφιερωμένη στο Θάνο.

images (25)

Η Ροδόστομη

Την φωνάζαμε «ρόδινο στόμα»

τον έρωτα είχε πιο πάνω απ’ όλα!

την φωνάζαμε «ρόδινο στόμα»

πολλοί από μας τη θυμούνται ακόμα.

*

Με το που φτάνει στη μικρή μας πόλη

από το τρένο σαν κατεβαίνει,

με μια ματιά καταλάβαμε όλοι

ότι δεν ήταν καμιά ιερωμένη!

*

Άλλη αγαπάει γιατί βαριέται,

άλλη για χρήμα μόνο αγαπιέται,

μα η Ροδόστομη, αν δεν κάνω λάθος,

ερωτευόταν  μόνο από πάθος!

*

Αλλά το  πάθος, μας παρασύρει

να ερωτευόμαστε πάντα με μένος

και δεν ρωτάμε ο αγαπημένος

αν είναι ελεύθερος ή παντρεμένος.

 *

Κι έτσι της πόλης μας οι κυράτσες

-εδώ που τα λέμε, πολύ δε θέλει-

στο «ρόδινο στόμα» ορμήσανε  όλες

γιατί τους στέρησε το μέλι.

*

Αλλά της πόλης μας οι σουσουράδες,

οι καρακάξες και τ’ άλλα είδη,

μια που δεν έχουν πολλή φαντασία

περιοριστήκανε στο βρισίδι.

 *

Σ’ όλους αρέσει να συμβουλεύουν

κι όλο μαθήματα να παραδίνουν

κι όλοι στη λένε για το καλό σου

κακό παράδειγμα σα δεν σου δίνουν.

 *

Έτσι μια γέρικη πια καλιακούδα

χωρίς παιδιά, δίχως επιθυμίες,

πήρε με κέφι την πρωτοβουλία

σωστές να δώσει οδηγίες.

 *

κι είπε σταράτα στις κερατωμένες

με φράσεις κοφτές και με λέξεις ψαγμένες:

¨Να πώς θα διορθώσουμε την αδικία:

Θα ειδοποιήσουμε την Εξουσία!¨

 *

Κι εκείνες πήγανε στον αστυνόμο

και του τα είπαν με λίγα  λόγια:

«Πιότερους έχει η τσούλα  πελάτες

κι απ’ της κυβέρνησης τα λαμόγια!»

 *

Και καταφτάνουν οι χωροφυλάκοι,

με τα γαλόνια, με τα γαλόνια

και καταφτάνουν οι χωροφυλάκοι

με τα γαλόνια και τα κορδόνια.

 *

Η τρυφερότητα δεν είναι μια αξία

που έχουν οι μπάτσοι αδυναμία,

μα εκείνη τη μέρα να πάρει το τρένο

τη συνοδέψαν  μ’ απροθυμία.

 *

Στο σταθμό του τρένου βρέθηκαν όλοι,

από τον διάκο ως τον γεωπόνο,

στο σταθμό του τρένου βρέθηκαν κι είχαν

στη φάτσα θλίψη, στα μάτια πόνο.

 *

Για να χαιρετίσουν αυτήν που για λίγο,

χωρίς ιστορίες, χωρίς απαιτήσεις,

για να χαιρετίσουν αυτή που για λίγο

χάρισε του έρωτα τις συγκινήσεις.

 *

Και μία φράση είχαν γραμμένη

με γράμματα μαύρα σε μια πινακίδα:

«Γλυκιά Ροδόστομη σε χαιρετάμε

μαζί σου  φεύγει η ανοιξιάτικη ελπίδα».

 *

Αλλά μια φήμη λίγο σκαμπρόζα

δεν έχει ανάγκη του τύπου την πρόζα

κι από σαΐτα ταχύτερη ακόμα

να που εξαπλώνεται στόμα με στόμα.

 *

Και να που στον άλλο σταθμό του τρένου

κόσμος πολύς από όλη τη χώρα

να  στέλνει φιλιά,  να στέλνει λουλούδια

να την καπαρώνει για λίγη ώρα

 *

Ως κι ο εφημέριος που δεν αρνιέται,

-μετά απ’ ένα γάμο ή μία κηδεία-

της ομορφιάς την εφήμερη δόξα,

την θέλει δίπλα του στη λιτανεία!

 *

Και με την Παρθένο στην πρώτη αράδα

και τη Ροδόστομη στη μέση του δρόμου

 στη μικρή πόλη γυρίζουν αντάμα

η Αγία Αγάπη κι η αγάπη εκτός νόμου.

***

images (24)

Εδώ με τον Φαμπρίτσιο ντε Αντρέ

*

Κι εδώ με την Ορνέλα Βανόνι

…και μια ανάγνωση

images (28)

Bocca di Rosa

La chiamavano bocca di rosa
metteva l’amore, metteva l’amore,
la chiamavano bocca di rosa
metteva l’amore sopra ogni cosa.
*
Appena scese alla stazione
nel paesino di Sant’Ilario
tutti si accorsero con uno sguardo
che non si trattava di un missionario.
*
C’è chi l’amore lo fa per noia
chi se lo sceglie per professione
bocca di rosa né l’uno né l’altro
lei lo faceva per passione.
*
Ma la passione spesso conduce
a soddisfare le proprie voglie
senza indagare se il concupito
ha il cuore libero oppure ha moglie.
*
E fu così che da un giorno all’altro
bocca di rosa si tirò addosso
l’ira funesta delle cagnette
a cui aveva sottratto l’osso.
*
Ma le comari di un paesino
non brillano certo in iniziativa
le contromisure fino a quel punto
si limitavano all’invettiva.
*
Si sa che la gente dà buoni consigli
sentendosi come Gesù nel tempio,
si sa che la gente dà buoni consigli
se non può più dare cattivo esempio.
*
Così una vecchia mai stata moglie
senza mai figli, senza più voglie,
si prese la briga e di certo il gusto
di dare a tutte il consiglio giusto.
*
E rivolgendosi alle cornute
le apostrofò con parole argute:
«il furto d’amore sarà punito-
disse- dall’ordine costituito».
*

E quelle andarono dal commissario

e dissero senza parafrasare:
«quella schifosa ha già troppi clienti
più di un consorzio alimentare».
*

E arrivarono quattro gendarmi
con i pennacchi con i pennacchi
e arrivarono quattro gendarmi
con i pennacchi e con le armi.
*
Il cuore tenero non è una dote
di cui sian colmi i carabinieri
ma quella volta a prendere il treno
l’accompagnarono malvolentieri.
*
Alla stazione c’erano tutti
dal commissario al sagrestano
alla stazione c’erano tutti
con gli occhi rossi e il cappello in mano,
*
a salutare chi per un poco
senza pretese, senza pretese,
a salutare chi per un poco
portò l’amore nel paese.
*
C’era un cartello giallo
con una scritta nera
diceva «Addio bocca di rosa
con te se ne parte la primavera».
*
Ma una notizia un po’ originale
non ha bisogno di alcun giornale
come una freccia dall’arco scocca
vola veloce di bocca in bocca.
*
E alla stazione successiva
molta più gente di quando partiva
chi mandò un bacio, chi gettò un fiore
chi si prenota per due ore.
*
Persino il parroco che non disprezza
fra un miserere e un’estrema unzione
il bene effimero della bellezza
la vuole accanto in processione.
*

E con la Vergine in prima fila
e bocca di rosa poco lontano
si porta a spasso per il paese

l’amore sacro e l’amor profano.
***

images (27)

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, Φαμπρίτσιο ντε Αντρέ στα ελληνικά | Με ετικέτα: , , , , , , | 1 Comment »

Περιπέτειες συγγραφής (πάλι)

Posted by vnottas στο 8 Σεπτεμβρίου, 2014

imagesW

 

Ας πούμε ότι οι συγκυρίες το επιτρέπουν.

Ας πούμε ότι βρίσκεστε υπό την σαγηνευτική επιρροή μιας λευκής κόλλας χαρτιού, που αναζητά γράμματα και ιστορίες.

Ας πούμε ότι θέλετε να ζήσετε την περιπέτεια της γραφής και αναρωτιέστε από ποια πόρτα να μπείτε στον συναρπαστικό της κόσμο.

Από την λιτή, σοβαρή πύλη της διατύπωσης σκέψεων, προβληματισμών και απόψεων; Από την φαντασμαγορική ¨πορτάρα¨ (έτσι λέμε στη Θεσσαλονίκη τις πύλες των κάστρων)  των μπριόζικων φανταστικών μυθοπλαστικών αφηγήσεων; Από την σκηνογραφική είσοδο των θεατρικών διαλόγων; Ή από κάποια άλλη, καινούργια πύλη, από εκείνες που μέχρι στιγμής δεν έχετε επιχειρήσει να παραβιάσετε;

Εγώ λέω ότι αυτή η τελευταία επιλογή μοιάζει η πιο δελεαστική. Αυτή που υπόσχεται τις περισσότερες εκπλήξεις.

Όμως ας μην το παρακάνουμε σε προσδοκίες.

Θέλω να πω ότι όσο κι αν ζορίζεται ο συγγραφέας, όσο κι αν επιθυμεί να καινοτομήσει, όσο κι αν επιχειρεί να προσεγγίσει νέα είδη γραφής, κατά βάθος από το ίδιο καπέλο βγάζει πάντοτε τους λαγούς, τα περιστέρια και τα φανταχτερά του φουλάρια.

Πάντως, ας δεχτούμε ότι κάθε απόχρωση γραφής έχει τις ιδιαιτερότητές της. Μερικά θέματα, ας πούμε, απαιτούν έρευνα. Έτσι δίνουν την ευκαιρία της αναζήτησης που, από μόνη της,  είναι κι αυτή μια περιπέτεια.

Άλλα πάλι, σε αφήνουν αχαλίνωτο να νομίζεις ότι τα φτιάχνεις όλα εξ αρχής. Πρόκειται φυσικά για μια ψευδαίσθηση, αλλά παραμένει μια γοητευτική πλάνη (νομίζω ότι οι συγγραφείς είναι πάντα έτοιμοι να αυτο-πλανηθούν).

Υπάρχει και ένα είδος, που ενώ απαιτεί επαρκή τεκμηρίωση,  επιτρέπει παράλληλα μυθοπλαστικές απογειώσεις: το ιστορικό μυθιστόρημα. (Ε, ναι. Αν θέλεις, στην ίδια αφήγηση, να συμπεριλάβεις μυθοπλαστικά και τεκμηριωμένα στοιχεία, πρέπει να το πάρεις απόφαση ότι δεν αρκεί η χωρητικότητα ενός, έστω εκτεταμένου, διηγήματος, πιθανώς ούτε και εκείνη της νουβέλας: θα πρέπει να βουτήξεις στη βαθειά, έως άπατη, σελιδοπαραγωγή του μυθιστορήματος).

images22

Έκανα τις παραπάνω σκέψεις καθώς έμπαινε το καλοκαίρι και προβληματιζόμουν, τόσο για το είδος της γραφής, όσο και για το συγκεκριμένο θέμα που θα μπορούσε να με ¨απογειώσει¨, γιατί, μεταξύ μας, ήθελα να προσπεράσω περίκλειστα τείχη που απομονώνουν εμένα.

Μια μέρα, με τον Νίκο που ήταν εδώ, συζητούσαμε για διάφορα θέματα της επικαιρότητας, με αυτόν  τον νέο τρόπο (νέο για τη γενιά μας –οι πιτσιρικάδες το έχουν στο αίμα τους), που η σύγχρονη τεχνολογία επιτρέπει. Δηλαδή σκάβοντας με τη βοήθεια του φορητού ή του τάμπλετ, γύρω τριγύρω από ειδήσεις που μας πλασάρει η εφημερίδα ή η τηλεόραση. Συζήτηση, ψάξιμο, νέα στοιχεία, πάλι συζήτηση, ψάξιμο… Είναι ένα παιχνίδι που -αν αγνοήσεις προς στιγμήν τον εκνευρισμό που προκαλεί το χάσμα ανάμεσα σε αυτά που ξεφουρνίζουν τα Μέσα και αυτά που προκύπτουν από μια, έστω αβαθή, πρώτη διερεύνηση στο διαδίκτυο- μπορεί να αποβεί πρωτότυπο και ενδιαφέρον.

Η είδηση που αναμασούσε η τηλεόραση δεν ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και ίσα ίσα που την προσέξαμε. Ο πρωθυπουργός βρισκόταν στην Ιταλία και οι οικοδεσπότες, διπλωματικά ευγενικοί, τον πήγαν σε μια έκθεση αφιερωμένη στη Δημοκρατία (της οποίας μας αναγνωρίζουν το -ληγμένο- κόπι ράιτ), όπου το κύριο έκθεμα ήταν τα ρωμαϊκά αντίγραφα των αγαλμάτων των ¨τυραννοκτόνων¨.

Ας θυμηθούμε, είπαμε, λίγο περισσότερα για τον Αριστογείτονα και τον Αρμόδιο. Άρα: Γκούγκλης, Βικιπέντια, και μετά ένας λαβύρινθος από αποδεκτούς και απαράδεκτους (αισθητικά) ¨τόπους¨.

 Ενώ ξεκινήσαμε αναζητώντας συμπληρωματικές πληροφορίες για την εποχή που έδρασαν οι απεικονιζόμενοι αγαλματοποιηθέντες, το ερώτημα που άρχισε να διαγράφεται, όλο και πιο έντονα γύρω από τους δύο, ήταν: Ήρωες της (πρώιμης ή υπό κατασκευή) Δημοκρατίας, όπως κατέγραφαν  μερικοί, ή ¨απολιτικοί κίναιδοι¨, όπως ενίσταντο άλλοι;. Πολιτική δολοφονία, συνωμοσία των Λακεδαιμονίων ή μελοδραματικό έγκλημα πάθους;  Ή για να γενικεύσουμε: κατά πόσο η Δημοκρατία για να επικρατήσει ή να διατηρηθεί έχει ανάγκη από μύθους;

¨Να ένα ωραίο θέμα για ιστορικό μυθιστόρημα¨, λέει ο Νίκος.

Εγώ τσιμπάω αμέσως.

Γιατί όχι, λέω.

(συνεχίζεται)

harmodiusaristogeiton

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΑ | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Ευχές Αναστάσιμες Εαρινές

Posted by vnottas στο 19 Απρίλιος, 2014

Νόττας βάρκες

Για να ‘μαι ειλικρινής μαζί σας (συνήθως είμαι) η ακριβής ετυμολογία της λέξης πάσχα μου διαφεύγει αυτή την στιγμή κι έτσι λέω να σας ευχηθώ Καλή Ανάσταση, που είναι μια λέξη σίγουρα όμορφη, ικανή να τροφοδοτεί τις ¨φαντασιακές¨ μας άμυνες και να ενώνει τα τετελεσμένα με εκείνα που δε τελειώνουν ποτέ.

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

Θεατρικοί Μονόλογοι από τους ωραίους ερασιτέχνες της Πυλαίας

Posted by vnottas στο 9 Μαρτίου, 2014

Ακόμη μία (από τις πολλές και αξιόλογες) εκδηλώσεις της Θεατρικής Ομάδας του Δήμου Πυλαίας. Σήμερα και αύριο στο ¨Πέτρινο¨ και την Παρασκευή στο ¨Βαφοπούλειο¨

PARASTASEIS GYNAIKVN

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΘΕΑΤΡΙΚΑ | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

Μάνα και κόρη

Posted by vnottas στο 17 Φεβρουαρίου, 2014

Την αγάπη μου στις δύο κυρίες που απεικονίζονται εδώ παρακάτω:

α2014-02-07

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ | 1 Comment »

Θεσσαλονίκη ’14. Το πρώτο χιόνι

Posted by vnottas στο 26 Ιανουαρίου, 2014

Κυριακή 26 του Γενάρη.  10:30 το πρωί. Το ’χει στρώσει. Όχι οριστικά, το σκέπτεται. Ρίχνει ακόμη. Είναι δυο τρεις ώρες που χιονίζει στην Πάνω Πόλη. Φωτογραφίζω τριγύρω απ’ το σπίτι. Πάω να δω τι κάνει η Νερατζιά που έχω σ’ ένα βαρέλι στην αυλή εδώ και μερικά χρόνια. Άλλοτε φουντώνει, άλλοτε μαραζώνει. Αντέχει. Η λεμονιά έχει τρία λεμονάκια…

αDSCN1336

αDSCN1335

αDSCN1354

αDSCN1334

αDSCN1370

αDSCN1366

αDSCN1374

αDSCN1364

αDSCN1343

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ | Με ετικέτα: , , , | 1 Comment »

Οι εργαζόμενοι στην Ερτ 3 εξακολουθούν να αγωνίζονται

Posted by vnottas στο 23 Ιανουαρίου, 2014

Οι εργαζόμενοι στην Ερτ 3 (ραδιόφωνο και τηλεόραση) εξακολουθούν να αγωνίζονται ενάντια στον επικοινωνιακό σκοταδισμό με πολλούς τρόπους, ανάμεσα στους οποίους και η ζωντανή ροή εκπομπών μέσω διαδικτύου.

Αναμεταδόσεις μπορείτε να βρείτε εδώ ή εδώ καθώς και σε αρκετές άλλες παραπομπές που περιέχονται στις μηχανές αναζήτησης. Η ΕΡΑ Θεσσαλονίκης εκπέμπει εδώ,  ενώ η προσωποσελίδα της Ερτ3 βρίσκεται εδώ. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε εδώ.

Untitled-4

Την περασμένη Κυριακή είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω σε μια από αυτές τις εκπομπές με θέμα τη διαφθορά στα ΜΜΕ.

IMG_1220

Την εκπομπή (ALLERT3) παρουσίασαν  η Χριστίνα Σιγανίδου,  ο  Δημήτρης Μακρής και ο Θανάσης Βικόπουλος.

1544448_420417498061577_519689919_n

Εκπομπή ΕΡΤ3

Ολόκληρη την εκπομπή μαγνητοσκοπημένη θα την βρείτε κάνοντας κλικ εδώ

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ, VIDEO | Με ετικέτα: , , , , , , , | Leave a Comment »

Πρωτοχρονιάτικες εξομολογήσεις

Posted by vnottas στο 3 Ιανουαρίου, 2014

images (19)

Πρώτη:

Την ονομαστική μου γιορτή, τη γιορτάζω. Θέλω να πω ότι δεν έχω υποκύψει στην αυτό-αναφορική (για να μη πω αυτιστική) αγγλοσαξονική μόδα που υποβαθμίζει πρόγονους κι άγιους και γιορτάζει μόνο γενέθλια.  Που πάει να πει ότι κάθε χρόνο, πρώτη του Γενάρη, δέχομαι ευχές και ευχαριστώ για αυτές.

Βέβαια, για να τα λέμε όλα, όταν ήμουν πιτσιρίκος θα προτιμούσα η ονομαστική μου να είναι μια γιορτή αυτόνομη, ανεξάρτητη, αυτοδιαχειριζόμενη, δεόντως μακριά απ’ τις άλλες και, κατά το δυνατό, όλη δική μου. (Στην ουσία: χώρια δώρα και χώρια ευχές και προσοχές). Όμως εμείς οι Βασίληδες (όπως εξάλλου και οι Χρήστοι, οι Φώτηδες, αλλά και οι Τάσοι, οι Λάμπροι και άλλοι) ¨πέφτουμε¨ μέσα σε περιόδους ευρύτερου εορταστικού πνεύματος, πράγμα που ίσως εξασφαλίζει καλύτερα την απαραίτητη εορταστική διάθεση,  αλλά μας βάζει μια στάλα στην άκρη.  Τι να κάνουμε;

images (14)

Δεύτερη:

Το όνομά μου δεν ήταν επιλογή του νονού μου ούτε ακριβής εφαρμογή της οικογενειακής παράδοσης που επιβάλει για τον πρωτότοκο το όνομα του παππού από τη μεριά του πατέρα. Ήταν επιλογή της μητέρας μου που ας σημειώσω επί τη ευκαιρία ότι διέθετε όλα τα βασικά χαρακτηριστικά μιας πρώιμης φεμινίστριας, ικανής να περνάει τις  απόψεις της. Η μάνα μου λοιπόν ήθελε για τον πρώτο γιο το όνομα του δικού της πατέρα: του παππού Βασίλη που είχε πρόσφατα πεθάνει.

Τα βαφτίσια έγιναν στο σπίτι, πράγμα όχι ασυνήθιστο την εποχή εκείνη  και στην κολυμπήθρα είχα παρέα: το μεσαίο μου αδελφάκι που είχε στο μεταξύ σκάσει μύτη. Εγώ ήμουν ενός χρόνου και κάτι και εκείνο κάτι ακριβώς. Το μυστήριο τέλεσε ο παπα Θεόδωρος, που είχε την υπομονή εικοσιεννιά χρόνια αργότερα να με παντρέψει και οι νονοί ήταν δυο: τον δικό μου δεν τον θυμάμαι, γιατί ήταν αεροπόρος και έφυγε νέος σε αεροπορικό δυστύχημα. Ευτυχώς υπήρχε ο Αυρήλιος, ο νονός του  Αλέκου (τ’ όνομα του πατρώου παππού) που εκτέλεσε εξαιρετικά για πολλά χρόνια, διπλά χρέη ανάδοχου.

 images (15)

Τρίτη:

Ομολογώ ότι δεν έχω επαρκώς εντρυφήσει στα έργα και τις ημέρες του ονοματοδότη άγιου Βασίλειου από την Καισαρεία. Ξέρω όμως ότι στα μέρη μας έχασε την επικοινωνιακή μάχη από τον παραφουσκωμένο ταρανδούχο καταναλωτή άγιο-προστάτη της Κόκα Κόλα. Στο εξωτερικό, βέβαια, τα δώρα τα φέρνει ο Άγιος Συλβέστρος, η γριά Μπεφάνα, ο μπάρμπα Νοέλ και διάφοροι άλλοι, σχεδόν όλοι ντυμένοι με Κοκακολίστικα ενδύματα. Επομένως, εκτός Ελλάδος δεν έχουν ιδέα για την ετυμολογία του ονόματος κι όταν ζούσα έξω με ρωτούσαν αν  το ¨Βασίλης¨ είναι χαρακτηριστικό όνομα Ρώσου κατάσκοπου, όπως υποδείκνυε το Χόλυγουντ!

Πάντως μου συνέβη κι αυτό: Σε ένα συνέδριο για θέματα επικοινωνίας στην Ρώμη όπου είχα παραστεί εκπροσωπώντας την ελληνική πρεσβεία, καθώς έτρωγα παρέα με μια ομάδα Ιησουϊτών, ένας απ’ αυτούς εξέφρασε θαυμασμό για το εύηχο του ονόματός μου! Ποιο; του είπα. Και εκείνος σε άψογη εράσμια προφορά μου απάντησε: Μπαζιλέϊος!

images (18)

Τέταρτη:

Δεν ξέρω κανέναν που να δίδαξε και να μη νοιώθει χαρά όταν διαπιστώνει ότι οι παλιοί μαθητές του τον θυμούνται. Δεν αποτελώ εξαίρεση. Κάθε άλλο. Θα ευχαριστήσω και από εδώ τους φοιτητές μου που μου έστειλαν τις ευχές τους. Θα μεταφέρω μάλιστα εδώ το μήνυμα του καλού παλιού μου φοιτητή Νίκου Καϊμακάμη γιατί, τι να κάνουμε,  μου άρεσε  ιδιαίτερα.

 573390_652546886_267753522_q

Γεια σου βασιλη μου και χρονιΑ σου πολλά. Μαζί με τις ευχές μου θέλω να σε ενημερώσω ότι το μυθιστόρημα σου «Μ.Π.Α.» είναι επισήμως το πρώτο ελληνικό βιβλίο στην Ανταρκτική. Το είχε μαζί του ο αδερφός μου στη βάση Concordia και το άφησε εκεί για τους μελλοντικούς Έλληνες ερευνητές που θα περάσουν χρόνο εκεί. Σε φιλώ και σου εύχομαι και πάλι τα καλύτερα.

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ | Με ετικέτα: , , | Leave a Comment »

Γενέθλια (με μικρή καθυστέρηση)

Posted by vnottas στο 23 Ιουνίου, 2013

ηα

Δεν είναι ότι δεν το πρόσεξα, αλλά είχα άλλα στο κεφάλι μου κι έτσι δεν έκανα εγκαίρως τις συνήθεις επετειακές αναρτήσεις. Πρόκειται περί των γενεθλίων του Ιστολογοφόρου, που συμβαίνουν, τακτικά και ως είθισται, στο τέλος (εικοσιπέντε) του μήνα Μάη, φέτος για έκτη φορά.

Τώρα τα πράγματα ξαναμπαίνουν λίγο πολύ στ’ αυλάκι κι έτσι, έστω με καθυστέρηση, ανακηρύσσω επισήμως το Ιστολογοφόρο έξι ετών (κι ενός μηνός -πάνω κάτω), ενώ ψάχνω να βρω κάτι να πω επ’ αυτού.

Οι κοινοί τόποι, όπως και να το κάνουμε είναι οι πιο δοκιμασμένοι: Να είμαστε καλά, να έχουμε το χρειαζούμενο κουράγιο, οι αποδράσεις μας να μην είναι αυτοχειριακές, αλλά να ξε-φεύγουμε μόνο όσο χρειάζεται για να αντλήσουμε ελπίδα, και να δούμε τα προβλήματα από λίγο πιο μακριά. Λέω τώρα…

Χωρίς ιδιαίτερες μελλοντολογικές απαιτήσεις, μπορώ να σας προϊδεάσω για κάποιες αλλαγές στην πορεία του σκάφους, που είναι ήδη ορατές. Ετούτη τη χρονιά το Ιστολογοφόρο θα απομακρυνθεί από τα διδακτικά- εκπαιδευτικά πελάγη, στο βαθμό που ο καραβοκύρης δεν θα είναι πια ενεργό μέλος του διδακτικού σώματος και δε θα χρειάζεται να ειδοποιεί για εξετάσεις, να επεξηγεί ασκήσεις και εργασίες και να ανταλλάσσει σχετικά μηνύματα με τους φοιτητές.

Θα στρίψουμε, αν και ακόμη δε ξέρω να σας πω ακριβώς προς τα που.

Ίσως να έχουμε λίγο περισσότερη εικονογράφηση, σε ειδικές σελίδες, ίσως θα έχουμε περισσότερη μουσική. Σίγουρα πάντως, το ιστολογοφόρο θα κινείται κυρίως από τα λόγια που θα πνέουν στα ιστία του.
ηβ

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Η μελαγχολική δημοκρατία

Posted by vnottas στο 18 Ιουνίου, 2013

σαββιδης

Η εκπομπή «Ανιχνεύσεις» του Παντελή Σαββίδη με τίτλο: «Η μελαγχολική δημοκρατία. Ποιο είναι το μέλλον της κυβέρνησης και του τόπου;» μεταδόθηκε ζωντανά μέσω του Livemedia.gr τη Δευτέρα 17 Ιουνίου,  ώρα 10 μμ. από το THE ΜΕΤ HOTEL, στην Θεσσαλονίκη.

Στο πάνελ της εκπομπής συμμετείχαν οι

Κώστας Μπλιάτκας – Γενικός Διευθυντής ΕΤ3
Δημήτρης Τσάμης – Πρόεδρος Ιατρικού Συλλόγου Θεσ/νίκης και πρώην Πρόεδρος ΕΤ3
Βασίλης Νόττας – Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ ΑΠΘ.

Παράλληλα, έγιναν παρεμβάσεις προσωπικοτήτων μέσω skype από Αθήνα.

Η εκπομπή υπάρχει εδώ

http://www.livemedia.gr/video/46121

και εδώ

http://www.anixneuseis.gr/?p=69265

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ, ΣΧΟΛΙΑ, ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ, VIDEO | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Απαράδεκτες πραξικοπηματικές ενέργειες κατά της Δημόσιας Τηλεόρασης

Posted by vnottas στο 11 Ιουνίου, 2013

Σήμερα το απόγευμα έστειλα σε ηλεκτρονικές διευθύνσεις της ΕΡΤ3 το ακόλουθο μήνυμα:

Προς τους εργαζόμενους στην Ελληνική Ραδιοτηλεόραση 3.
Έχετε την αμέριστη συμπαράστασή μου, απέναντι στις απαράδεκτες αντιδημοκρατικές  ενέργειες της κυβέρνησης. Η Δημόσια Τηλεόραση δεν πρέπει να φιμωθεί.

Βασίλης Νόττας
Αναπληρωτής καθηγητής Τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ ΑΠΘ (λοιπά στοιχεία)

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ | Leave a Comment »

Περιπέτειες καρδιάς (έκτακτο επεισόδιο: falso allarme)

Posted by vnottas στο 7 Μαΐου, 2013

images (6) 

Προειδοποίηση: Η σημερινή ανάρτηση ενδιαφέρει (ίσως) όσους δεν πλήττουν με τις  ιστορίες για γιατρούς, αρρώστους και νοσοκομεία. Προσωπικά, θα εξομολογηθώ ότι αυτού του είδους τις ιστορίες τις αντιπαθώ και εν πάση περιπτώσει τις απωθώ. Αλλά αφού σας τα έχω ψιλοπεί ήδη σχεδόν όλα, και αφού όπως διαπίστωσα υπάρχει ικανό ακροατήριο (συμπασχόντων) ενδιαφερομένων, ας σας τα πω κι αυτά:

 Όπου στο στήθος μου εγκαθίσταται μια χοντρή

Μεγάλη Πέμπτη, νύχτα. Κοιμάμαι. Και μια χοντρή έρχεται και καλοκάθεται στο στήθος μου. Στην απάνω μεριά. Δε με πονάει, αλλά με σφίγγει. Πολύ. Ξυπνάω. Λέω θα έπαθα καμιά ¨μυϊκή διαστροφή¨. Είναι μια εξήγηση που επινοώ ημι-συνειδητά, μια που είναι μεν καλή και παρηγορητική αλλά δεν ξέρω τι είναι, ούτε τι ακριβώς θα μπορούσε να είναι κάτι τέτοιο. Προσπαθώ να ξανακοιμηθώ, αλλά το μόνο που καταφέρνω είναι να στριφογυρίσω για καμιά δυο ώρες, με τη καλοθρεμμένη στη θέση της, να με καταπιέζει. Φιδάτες σκέψεις αρχίζουν να με κλωθογυρίζουν παράνομα και χωρίς την έγκρισή μου. Είχα κάνει πρόσφατα κι ένα τεστ κόπωσης που είχε αποβεί σιβυλλικά: ¨οριακά θετικό¨, να μου βάζει στα αυτιά ενοχλητικούς ψύλλους.

Σηκώνομαι, είναι ακόμη νύχτα, λέω θα περάσει και να μη ξυπνήσω κανέναν, αλλά κατά τις οκτώ η γυναίκα μου ανεβαίνει στο σαλόνι και με βρίσκει  στον καναπέ, ταλαιπωρημένο, και με τις φιδάτες σκέψεις να έχουν πάρει συγκεκριμένη μορφή. Οι θεράποντες (βλέπε προηγούμενα επεισόδια) με έχουν προειδοποιήσει: ασυνήθιστα φαινόμενα στη περιοχή του στήθους πρέπει να αντιμετωπίζονται εγκαίρως και με αποφασιστικότητα. Με έχουν, μάλιστα, προμηθεύσει με ένα χάπι με το γραφικό γενικό όνομα ¨υπογλώσσιο¨.  Η γυναίκα μου το θυμάται, και το ανακαλύπτει.

Το τοποθετώ λοιπόν στην υποδηλούμενη θέση, περιμένω, εκείνο λιώνει, περιμένω ακόμη, αλλά…η τεράστια στη θέση της κι εγώ ζαλάδες.

Αποφασίζω να τηλεφωνήσω στον γιατρό. Τον ξυπνάω, αλλά παρά ταύτα είναι εξαιρετικά ευγενικός…, του τα αφηγούμαι και είναι ρητός: άμεση εισαγωγή για επαληθεύσεις.

 

Όπου καταφτάνει το νοσοκομειακό, αλλά όχι όλοι προλαβαίνουν τη φάση

166, κανένα πρόβλημα, καταφτάνει σύντομα, μόνο που εδώ είναι Άνω Πόλη, πάει να πει σχεδόν λαβύρινθος, πάει να πει ότι κάποια στιγμή τηλεφωνούν, είμαστε κάπου εδώ κοντά, αλλά… Καλά, λέει η Σόφη, βγαίνω να σας καθοδηγήσω. Η Σόφη μπροστά, το νοσοκομειακό πίσω διανύουν τα τελευταία 50 μέτρα και καταφτάνουν. Λέω στα συμπαθέστατα γεροδεμένα παιδιά ότι τα καταφέρνω και χωρίς φορείο και μου το επιτρέπουν.

Εδώ, να σας πω ότι η Άνω Πόλη δεν είναι μόνο λαβύρινθος, είναι και κάτι που μοιάζει με χωριό μέσα στη πόλη. Αυτό δεν σημαίνει ότι είμαστε κολλητοί με τους γείτονες, αλλά ότι η εμφάνιση ενός ασθενοφόρου στη γειτονιά και η επιβίβαση ενός περίοικου με πυτζάμες, αποτελεί, όπως και να το κάνουμε, αξιοσημείωτο γεγονός. Βέβαια, η κυρία Τασούλα, φίλη μας, που συνήθως εποπτεύει τα τεκταινόμενα από το μπαλκόνι της, χάνει τη σκηνή γιατί έχει ήδη ξεκινήσει για να κάνει Πάσχα εκτός πόλης, αλλά θα τα πληροφορηθεί από άλλους αυτόπτες και θα τηλεφωνήσει ανήσυχη αργότερα για να ενημερωθεί και να ευχηθεί καλή Ανάσταση και περαστικά.

 ambulancia-en-el-hospital

Στο ΑΧΕΠΑ

Δρόμο παίρνει δρόμο αφήνει, που λέτε, το Νοσοκομειακό στην μισοάδεια πρωινή μεγαλο- παρασκευιάτικη Θεσσαλονίκη, και σε ελάχιστο χρονικό διάστημα καταφτάνει στο ΑΧΕΠΑ, που από καθαρή τύχη εφημερεύει τη μέρα εκείνη.

Μα το ΑΧΕΠΑ το ξέρω, μου είναι οικείο (βλέπε τις προγενέστερες περιπέτειες καρδιάς), άρα σχεδόν φιλικό! Και όχι μόνο: ο γιατρός που ασχολήθηκε μαζί μου  και στον οποίο έχω ομολογημένη εμπιστοσύνη είναι ακόμη εκεί. Και όχι μόνο: παρατηρώ ότι στο διάστημα που μεσολάβησε από την τελευταία μου παρουσία εδώ (τον Οκτώβρη του’10) έχουν γίνει εργασίες συντήρησης (βαψίματα) που, αν μη τι άλλο, κάνουν καλό στο ηθικό των ασθενών.

Έτσι αρχίζω να ηρεμώ, και μέχρι να τελειώσουν τα διαδικαστικά και να βρεθώ στην ¨εντατική¨ για τις πρώτες εξετάσεις, αποφασίζει και η υπέρβαρη σιγά σιγά να την κάνει για άλλα ταλαίπωρα στήθη. Ανασαίνω.

Ένας εξαιρετικά εργατικός ασκούμενος που περιδιαβαίνει ανά τις αίθουσες της εντατικής συγκεντρωμένος και προσεκτικός, έρχεται και καταγράφει με επιμέλεια το ιστορικό. Μου αρέσει, και του το λέω, που το ιστορικό μετράει ακόμη στη διαγνωστική, γιατί παλιότερα όταν ήμουν συνδρομητής σε ένα ιδιωτικό σούπερ μάρκετ υγείας, (το ’χω ξαναπεί, το ξέρω) είχα παρατηρήσει ότι μετράγανε μόνο οι αποφάνσεις των μηχανημάτων.

Σε λίγο φτάνει ο γιατρός (ας τον πω ¨ο δικός μου¨ γιατί έτσι τον αισθάνομαι: νέος, ευγενέστατος, αποτελεσματικός και ήδη γνώστης των καρδιακών μου τοπογραφιών και αδυναμιών) και μαζί του έτερος καρδιολόγος, ασπρομάλλης και μυστακοφόρος. Προβληματίζονται για λίγο πάνω στο τι θα ήταν καλύτερο να γίνει. Εγώ, πες ότι θέλω να δείξω γενναίος, πες ότι προτιμώ τις πιο άμεσες και δραστικές λύσεις, ίσως το παρακάνω: παιδιά, τους λέω, αν μου επιτρέπεται να έχω άποψη, είναι αυτή: μπείτε και ξεβουλώστε ό, τι χρειάζεται. Εγώ σας δηλώνω την πλήρη εμπιστοσύνη μου. Χαμογελάνε, δεν είναι συνηθισμένοι να τους μιλάνε σαν να ήταν υδραυλικοί, αλλά καταλαβαίνουν ότι πρόκειται για κάποιου είδους χιούμορ, και δεν με αποπαίρνουν.

 images (13)

Στα ενδότερα

Τελικά αποφασίζουν ότι το καλύτερο είναι να δουν από κοντά περί τίνος πρόκειται. Έτσι αποφεύγονται πλεοναστικές εξετάσεις και το αποτέλεσμα θα είναι το πιο έγκυρο δυνατό: Άρα Στεφανιογραφία και μάλιστα στο τάκα τάκα.

Την διαδικασία την ξέρω – το δρόμο δεν χρειάζεται, γιατί υπάρχει υποχρεωτικός γεροδεμένος μεταφορέας, το τοπίο στα Άδυτα έχει αλλάξει ελαφρώς, επί τα βελτίω. Το βρίσκω βαμμένο και συγυρισμένο. Η τάβλα στη θέση της, το ευλύγιστο στραβό μάτι έτοιμο για τις εσώτερες παρατηρήσεις.  Από πάνω μου ο δικός μου μαζί με έναν άλλο γιατρό του οποίου δεν πρόλαβα να μάθω την ακριβή ιδιότητα αν και πιάσαμε για λίγο κουβέντα για τα πανεπιστημιακά, ενώ πέρα από το χώρισμα να εποπτεύει, όπως έμαθα εκ των υστέρων, βρίσκεται ο ασπρομάλλης μυστακοφόρος. Έξω η Σόφη και ένα τμήμα από τους πολύ δικούς μου, με τους οποίους ήταν προγραμματισμένο να κάνουμε μαζί Πάσχα στη Χαλκιδική.

 Μετά από απροσδιόριστο χρονικό διάστημα (τις λεπτομέρειες, λίγο πολύ ίδιες με την προηγούμενη φάση, σας τις έχω ήδη αφηγηθεί τότε) κι αφού ο γιατρός χειρίστηκε, ζούληξε, έσπρωξε και παρατήρησε,  η εξέταση ολοκληρώνεται. Και, παρά το πρόσφατο τεστ, αυτό το κάτι τι (ας μην εκτεθώ, αγνοώ τους σωστούς επιστημονικούς όρους) που ξαναταξίδεψε στην αρτηρία μου, αποφαίνεται αρνητικά. Να το πούμε αλλιώς; Άκυρος ο συναγερμός. Να το πούμε αλλιώς; Η θεόρατη και η καρδιά μου; καμία σχέση!

 

Η ανακούφιση κι ένα όνειρο

Το απαλλακτικό πόρισμα της μηχανής με τον σπαστό βραχίονα, το στραβό μάτι και την κατατοπιστική οθόνη, το έμαθα αμέσως. Μου το είπαν οι γιατροί επί τόπου με ανακουφισμένο χαμόγελο. Ανακουφισμένος και αναπτερωμένος ήμουν κι εγώ. Ωστόσο ήμουν ¨μέσα¨, και πριν ξαναβγώ έξω καλό θα ήταν να επιλυθεί και η μυστηριώδης νυχτερινή επίσκεψη της ¨υπερμεγέθους¨ στο στήθος μου. Δηλαδή θα έπρεπε να επιστρέψω στην εντατική, να συνδεθώ με τα πέριξ μηχανήματα και δοχεία, και να υποστώ κι άλλες, αναλυτικές εξετάσεις και παρατηρήσεις.

Τί να κάνω; δε μου ’πεφτε λόγος και εδώ που τα λέμε ήμουν ευχαριστημένος, πρώτα απ’ όλα που το κουρδιστήρι δούλευε ικανοποιητικά και που η προηγούμενη επέμβαση επαληθεύτηκε ως επιτυχής, και έπειτα γιατί διαπίστωνα ότι, παρά την παράλογη κρίση που βιώνουμε όλοι μας, η Δημόσια Υγεία μπορούσε ακόμη να λειτουργεί, χάρη στις ικανότητες και τις συλλογικές προσπάθειες αποτελεσματικών κι ευσυνείδητων ανθρώπων. Έτσι επέστρεψα πειθήνιος, χαμογελαστός και φυσικά σηκωτός στις αίθουσες των εντατικών διασυνδέσεων και παρακολουθήσεων (με είχαν φασκιώσει σφικτά για να κλείσει η οπή από την οποία το διερευνητικό άκρο μπήκε στην -κυκλοφορική- αρτηρία και ταξίδεψε επιτυχώς ως την έδρα των συναισθημάτων μου). Εκεί είχαν μαζευτεί κι άλλοι πονεμένοι συνάνθρωποι, και των δύο φύλων μερικοί σε καταστολή άλλοι να διαλαλούν το πόνο τους με ηχηρά επιφωνήματα.

Εγώ αισθανόμουν εντάξει. Ήμουνα ουσιαστικά πλέον σε αναμονή εξόδου και αισθανόμουν τη ζωή γύρω μου να αγωνίζεται και σε ορισμένες περιπτώσεις (ας πούμε στη δική μου) να τα πηγαίνει καλά. Έκλεισα τα μάτια και έπεσα σε έναν γλυκύ ύπνο, κατά τον οποίο μεταξύ άλλων ονειρεύτηκα ότι πέθανα.

 images (14)

Όπου με επισκέπτεται ένας φίλος, αλλά δεν καταφέρνω να τον δω

Εν τω μεταξύ, ο φίλος μου ο Ηλίας είχε πάρει τηλέφωνο σπίτι για να δει αν είμαστε ακόμη στην πόλη και για να προτείνει κανένα, νηστίσιμο έστω, τσιπουράκι, όπου και πέτυχε τη Σόφη που είχε επιστρέψει για να μου φέρει ιματισμό. Έμαθε τα νέα και ανησύχησε. Πήρε λοιπόν τη Μαρία και την υπάκουη αν και ασήκωτη μηχανή του και ήρθαν εσπευσμένα να με βρουν.

Φαντάζομαι τον Ηλία να περιπλανάται στους ατελείωτους διασταυρούμενους διαδρόμους, χωρίς πυξίδα, εξοπλισμένος μόνο με το δημοσιογραφικό του δαιμόνιο, να καταφτάνει στην πόρτα όπου η αναρτημένη αναγραφή δηλώνει ότι απαγορεύεται αυστηρά η είσοδος σε όλους, φυσικά να μην κωλώνει, να την ανοίγει και να βλέπει στο βάθος τον φίλο του οριζοντιωμένο και μη αντιδρώντα, με τα μάτια κλειστά, και από πάνω του ένα μαυροφόρο ιερέα να ψέλνει, ενώ πίσω του ένα τσούρμο επίσης μαυροφορεμένες κυράδες να σιγομουρμουρίζουν πένθιμα τροπάρια.

Ο Ηλίας μένει…

Τα παραπάνω τα υποθέτω, γιατί δεν τα εξιστορήσαμε ακόμη λεπτομερώς από κοντά, όπως επίσης υποθέτω ότι η δημοσιογραφική του παρατηρητικότητα ή, ίσως, η ψυχραιμότερη Μαρία, θα του υπόδειξε εν τέλει ότι εκεί γύρω περιφερόταν ο τοπικός ενδο-νοσοκομειακός μεγαλο-παρα κλπ Επιτάφιος.

Ο Ηλίας συνέρχεται, τηλεφωνεί στη Σόφη, και μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι αυτά που θα ¨άκουσαν¨ οι περιφερόμενες θρηνούσες δεν είναι από εκείνα που αναγράφονται εύκολα σε δημόσιο ημερολόγιο.

Εγώ, βέβαια, δεν καταλαβαίνω τίποτα από τα παραπάνω γιατί όπως σας είπα ήδη, κοιμάμαι αμέριμνα και ονειρεύομαι ότι πέθανα.

images (8)

Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, δεν θυμάμαι όλες τις φάσεις του ονείρου, παρά μόνο την τελευταία. Για να πάρετε μια ιδέα, να σας πω ότι το σκηνικό φέρνει προς πολεμική υπερπαραγωγή επιστημονικής φαντασίας: Είμαστε με τη Σόφη σε μια μισο-κατεστραμμένη πόλη, όπου οι σειρήνες ηχούν κάπως σαν ψαλμοί και όπου ένα τεράστιο κωνωποειδές ελικόπτερο περιφέρεται στη μαβιά ατμόσφαιρα και βομβαρδίζει. Όχι, δεν βομβαρδίζει, παρά ρίχνει μια κατακόκκινη δέσμη που εξαερώνει τα πάντα. Λέω στη Σόφη να ξαπλώσουμε χάμω για να μη δίνουμε στόχο. Καθώς το κουνούπι έρχεται προς το μέρος μας, κλείνω τα μάτια, αλλά αισθάνομαι μια βαθειά κοκκινίλα να απλώνεται γύρω μας. Αυτό ήταν, λέω.

Αλλά το αξιοπερίεργο είναι ότι δεν αισθάνομαι δέος, μόνο κάνω μια σκέψη που καμιά φορά την δηλώνω και συνειδητά: Αυτό ήταν. Τέλος τα ψέματα και οι αμφιβολίες και οι αμφισημίες και οι υπαρξιακές ανησυχίες. Περίφημα! Τώρα θα δούμε επιτέλους πραγματικά τι τρέχει ¨μετά¨… Δεν έχω παρά να ανοίξω τα μάτια, και το ¨μετά¨, το όποιο ¨μετά¨, θα μου αποκαλυφτεί!

Ανοίγω τα μάτια (στον ύπνο μου πάντα) και βλέπω μια αίθουσα νοσοκομείου! Πριν προλάβω να απορήσω, τα ξανανοίγω, αυτή τη φορά πραγματικά. Είμαι όντως σε ένα νοσοκομείο, το ΑΧΕΠΑ… και κάπου μακριά ίσως ακούγονται ψαλμωδίες…

Δεν γυρίζω από την άλλη,  γιατί δεν μου το επιτρέπουν οι σωλήνες, τα καλώδια και το φάσκιωμα που δεν πρέπει να κουνηθεί. Πάντως τα καταφέρνω να κοιμηθώ ξανά, χωρίς όνειρα αυτή τη φορά. Έτσι κι αλλιώς έχει πια νυχτώσει, η ζεστή Μεγάλη Παρασκευή φεύγει, πάει, και έρχεται ολοταχώς το επίσης ζεστό, σχεδόν καλοκαιριάτικο, Μεγάλο Σάββατο του ’13.

 ospedale

Επίλογος

Οι εξετάσεις ολοκληρώθηκαν και την ίδια νύχτα μεταφέρθηκα σε κανονικό δωμάτιο. Εκεί βρέθηκα μαζί με έναν νεότερο μηχανικό που μόλις είχε εισαχθεί, στην πρώτη του εμπειρία με τα μυστήρια της καρδιάς. Περάσαμε παρέα την επόμενη μέρα συζητώντας που και που περί ανέμων και υδάτων, που πάει να πει λίγο για πολιτική, λίγο για υγεία, λίγο για κοινούς γνωστούς, μια που εκτός από μηχανικός προέκυψε ιταλοσπουδαγμένος. Ελπίζω και εύχομαι να ήταν και για εκείνον ένας ψεύτικος συναγερμός, ένα falso allarme.

Εγώ το βράδυ του Μ. Σαββάτου εγκατέλειψα το Δημόσιο Νοσοκομείο και επέστρεψα σπίτι. Παρακολούθησα τα βεγγαλικά από τη βεράντα. Δεν ήταν ίσως ένα εξαιρετικό Πάσχα, αλλά μάλλον θα το θυμόμαστε. Όλα καλά.

ΥΓ  Ο ευγενικός και αποτελεσματικός γιατρός που ασχολήθηκε μαζί μου επί τάπητος, ή μάλλον επί χειρουργικής τάβλας, ήταν και αυτή την φορά ο Αντώνης Ζιάκας. Τον ευχαριστώ.

Posted in ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ | Με ετικέτα: , , , , | Leave a Comment »