Βασίλης Νόττας: Το Ιστολογοφόρο

Κοινωνία, Επικοινωνία, Φαντασία και άλλα

Archive for Δεκέμβριος 2020

Στιγμιότυπα…

Posted by vnottas στο 24 Δεκεμβρίου, 2020

 

Το ‘χω ξαναπεί. Κάπου μέσα μας υπάρχει, ταμπουρωμένος, ο πάλαι ποτέ έφηβος και -ενίοτε – ζητάει το λόγο. Κρύβει εκπλήξεις και σε κάθε περίπτωση πιστεύω ότι κάνει καλή συντροφιά. Έτσι, όταν ο Σπύρος(*) μου έδειξε  κάποια¨σημειώματά¨ του, τού είπα δώσ’ τα μου. Θα τα επιβιβάσω  στο Ιστολογοφόρο και θα τα βγάλω μια γύρα στο διαδίκτυο. Μου τα έδωσε και… Ιδού

αρχείο λήψης (1)

TOIXO… TOIXO

 

Μέσα του Οκτώβρη αρχή εβδομάδας.

Είχε αρχίσει να σουρουπώνει και εμείς ανεβαίναμε στην Άνω Πόλη

Ακολουθούσαμε τη διαδρομή του φεγγαριού. Λίθινοι όγκοι ανάμεσα στα ανηφορικά πέτρινα σοκάκια , τοπίο σε χρόνο μετέωρο καθώς γέμιζε από τη λάμψη του χαμόγελού της.

Καθόταν δίπλα μου. Ευτυχώς που πήραμε λάθος τα σοκάκια για να γεμίζει όλο και περισσότερο από στάχυα ο δεξής μου ώμος.

Καθίσαμε σ’ ένα μικρό φοιτητικό ταβερνάκι έξω στην αυλή κάτω από έναν μικρό πλάτανο.

Την κοίταζα ίσια στα μάτια. Ένα πανέμορφο κολιέ στο λαιμό σπούδαζε την ομορφιά της.

Ερωτική στιγμή το τσούγκρισμα της ¨μαλαγουζιάς¨ με το φρέσκο μπλε της ματιάς της.

Ξάφνου σηκώθηκε αεράκι· δυο φύλλα από τον πλάτανο πέσανε για συντροφιά στο τραπέζι.

Σήκωσε τους γιακάδες και χώθηκε νωχελικά στο σακάκι της.

Φύγαμε τοίχο-τοίχο με την προσμονή του αύριο.

Έχασα συνειδητά τον δρόμο της επιστροφής για να γεμίζω στιγμές από την αύρα της.

Μια καληνύχτα σε απόσταση βλεφάρων…

και να σκεφτείς φύγαμε χωρίς να ακούσουμε την ¨Αχάριστη¨.

Γύρισα σπίτι μου. Ο σκύλος με περίμενε, όπως κάθε βράδυ, το ίδιο και η κλειστή εξώπορτα.

Την άνοιξα ψιθυρίζοντας… Γαμώ την ατυχία μου -μια φορά να μην υπάρχει κάποιος να την ανοίξει;

IMG_1052

 

ΜΠΑΚΑΛΙΚΟ

images (4)

Στο έμπα του Σαββάτου, όπως κάθε Σάββατο πρωί θα πάω στη λαϊκή να κάνω έναν περίπατο στα ζωντανά νεκρά πράσινα στοιβαγμένα στους πάγκους περιβόλια.

Ν’ ακούσω σε διάφορους ήχους τις φωνές των ¨μπαξεβάνηδων¨ να διαλαλούνε την πραμάτεια τους.

Μετά θα ανηφορίσω για το μικρό μπακάλικο της γειτονιάς.

Μετάβαση στον κόσμο του ονείρου μου.

Μπακάλικο ¨εδώδιμα αποικιακά ρουλέτα βουλής¨ όπως λέει και ο Σαββόπουλος.

Στριμωγμένο ανάμεσα στο σοφιστικέ βιβλιοπωλείο της Λίτσας με τα άτακτα σγουρά κόκκινα στάχυα και δύο φεγγοβολούσες θάλασσες και στο πολυεθνικό μαγαζάκι της Γιώτας, με το καλόκαρδο πλατύ χαμόγελό της.

Ελπίδα μου να μπω και να ξαναθυμηθώ τις μυρουδιές ενός ανεξερεύνητου κόσμου, να γεμίσω το καλάθι της ψυχής μου.

Να θυμηθώ τις μυρουδιές του μπακάλικου, να δω την ευωδιά της ρίγανης –σκλάβα σε ματσάκια. Τα σακιά με τα φασόλια, το ρύζι, τις φακές, τις κονσέρβες, τις καραμέλες γάλακτος που κολλούσαν στα δόντια. Τα τυριά, τις σαρδέλες, τις ρέγκες που έψηνε η μάνα μου με εφημερίδα, τις ελιές, τους μπακαλιάρους, τα παστά.

Έμμονη η σκηνική παρουσία και ¨με τη σέσουλα η καλοσύνη του μαγαζάτορα, θηλυκού    ¨Ζήκου¨.  Ωραία τα ¨σούπερ μάρκετ¨, αλλά ο εξαερισμός καταπνίγει τη μνήμη και αποδυναμώνει τις παλιές καλές οξύμωρες αισθήσεις.

Το μόνο που θρυμματίζει για λίγο τη σκέψη μου καθώς ανηφορίζω, είναι η καμπάνα της γειτονικής εκκλησίας, αν και σέβομαι κάθε γιορτινό ήχο που ακούω.

Αυτή είναι η Άγία καθημερινότητα του Σαββάτου, φίλοι μου, χωρίς να δηλώνω στην εφορία τίποτα παραπάνω απ’ την απλή καθημερινότητα…

Τόσο απλά…

agora-kapani-thessaloniki-DSC_2378-823x549


(*) Σπύρος Τσόδουλος, καθηγητής ΑΠΘ.

Posted in ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΑ ΦΙΛΩΝ | Με ετικέτα: , , , , | 2 Σχόλια »

Ας μιλήσουμε για Φάντο…(και για το παράπονο ενός πληγωμένου απ’ την αγάπη)

Posted by vnottas στο 22 Δεκεμβρίου, 2020

αρχείο λήψης

Τα φάντο είναι λαϊκά τραγούδια της Πορτογαλίας που έχουν πολλά κοινά σημεία με τα δικά μας λαϊκά. Έχουν κι αυτά, τόσο μια ¨έντεχνη¨, όσο και μια ¨αυθόρμητη¨, ¨παραδοσιακή¨ εκδοχή και συνοδεύονται σχεδόν πάντα από την πορτογαλική κιθάρα  που το κελάρυσμα (και το ηχείο) της φέρνει κάπως στο μπουζούκι ή και στα άλλα λαουτοειδή. Τα φάντο μιλούν κι αυτά για τον έρωτα, για τον ξενιτεμό, για τη ζωή και τα προβλήματα των απλών ανθρώπων και εάν τα δικά μας λαϊκά εστιάζουν συχνά στην (δύσκολη στην μετάφραση) λέξη ¨φιλότιμο¨, τα Λουζιτάνικα περιφέρονται γύρω από την εξίσου ζόρικη έννοια/λέξη ¨saudade¨. Ας πούμε ότι πρόκειται κυρίως για νοσταλγία τόπων και αισθημάτων που καλύπτεται από ένα πέπλο λυρικής μελαγχολίας.

Ξέρω κάποιον που έμαθε τα ιταλικά μόνο και μόνο για να μπορέσει να απολαύσει τις κλασικές Όπερες  στην πρωτογενή τους γλώσσα· δεν θα με εξέπληττε αν με πληροφορούσαν πως υπάρχουν και εκείνοι που έμαθαν τα πορτογαλικά γιατί αγάπησαν τα φάντο. Εγώ θα ήθελα, αλλά δεν διαθέτω αρκετό απ’ τον απαραίτητο χρόνο. Όμως επειδή υπάρχουν ήδη μεταφράσεις σε πιο προσιτές γλώσσες κάποια (έμμεση) απόπειρα απόδοσης στα ελληνικά μπορεί να γίνει. Στην κάθετη στήλη στα αριστερά του Ιστολογοφόρου μπορείτε α βρείτε κάτι σχετικό. Επίσης  μπορείτε να βρείτε εδώ την προσαρμογή σε φάντο ενός τραγουδιού του Ζακ Μπρελ.

Εδώ παρακάτω μια προσπάθεια απόδοσης ενός φάντο των José Eduardo Agualusa (στίχοι) και Ricardo Cruz (μουσική). Πρόκειται για το παράπονο κάποιου προδομένου απ’ την αγάπη. Τραγουδά ο Antonio Zambujo

images (1)

Μπαρόκ των τροπικών  (Barroco  tropical)

Eίν’ η αγάπη ανώφελη: μια λάμψη απ’ τ’ αστέρια

που ούτε ζέστη ούτε φως προσφέρει… Σε κανένα!

Κι αν με φωνάζει πού και πού κι αν μου μιλάει για σένα

έξαφνα πάει και κρύβεται στων άστρων τα λημέρια  

*

Ειν’ η αγάπη αχρείαστη ακόμη κι όταν μοιάζει

με βροντοφόρα αστραπή που μια στιγμή κρατάει

Μα  η νύχτα είν’ ατέλειωτη, μαζί μου διασκεδάζει

και σε σκοτάδι πιο βαθύ ύστερα με τραβάει

*

Είναι η αγάπη περιττή κι όμως σ’ αυτή γυρνάμε

στα δίχτυα της μπλεκόμαστε μέρα με την ημέρα

το μαγικό της    άρωμα ακόρεστα ρουφάμε

κολλάμε κι είναι δύσκολο  να πάμε παραπέρα

*

Ειν’ η αγάπη εποχή με χίλιους δυο κινδύνους

σ’ έναν κυκλώνα οδηγεί με πάθη και με λάθη

σαν ευφορία από κρασί ανάμικτη με θρήνους

σαν όμορφο τριαντάφυλλο που ‘χει κρυμμένο αγκάθι.

%cf%89%cf%89

Barroco-tropical σε ζωντανή ηχογράφηση:

Ανάγνωση της απόδοσης στα Ελληνικά

*

Ακολουθούν οι πρωτότυποι στίχοι και η (διαδικτυακή) μετάφραση στα Ιταλικά

Barroco Tropical

O amor é inútil: luz das estrelas
a ninguém aquece ou ilumina
e se nos chama, a chama delas
logo no céu lasso declina.

*

O amor é sem préstimo: clarão
na tempestade, depressa se apaga
e é maior depois a escuridão,
noite sem fim, vaga após vaga.

*

O amor a ninguém serve, e todavia
a ele regressamos, dia após dia
cegos por seu fulgor, tontos de sede
nos damos sem pudor em sua rede.

*

O amor é uma estação perigosa:
rosa ocultando o espinho,
espinho disfarçado de rosa,
a enganosa euforia do vinho.

***

Barocco tropicale 

L’amore è inutile: luce delle stelle,
nessuno riscalda o illumina
e se ci chiama, la loro fiamma
subito nel cielo stanco declina.

*

L’amore non serve a niente:lampo
nella tempesta, presto si spegne
ed è maggiore poi l’oscurità,
notte senza fine,onda dopo onda.

*

L’amore a nessuno serve, e tuttavia
a lui ritorniamo, giorno dopo giorno.
Accecati dal suo fulgore,intontiti di sete
ci diamo senza pudore nella sua rete.

*

L’amore è una stagione pericolosa:
rosa che nasconde la spina,
spina travestita da rosa,
l’ingannevole euforia del vino.

 

Posted in Fados στα ελληνικά, ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ - ΣΤΙΧΟΙ | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Σε χρόνο παρακείμενο

Posted by vnottas στο 18 Δεκεμβρίου, 2020

Τέσσερα ποιήματα του Νίκου Μοσχοβάκου

ΜΕΡΙΔΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

eik

Παφλαγόνας εγώ

και συ της Καππαδοκίας τ’ άνθος

αν εννοήσουμε πόσο δίκιο

έχουν οι Θράκες

κι αντισταθούμε στους Φράγκους

ίσως μετατοπίσουμε λίγο

της ιστορίας το πεπρωμένο

που θέλει τους Σταυροφόρους

να μαστίζουν τους τόπους μας.

Ίσως έτσι έχουμε μερίδιο

στην επόμενη μέρα.

*

ΤΕΤΕΛΕΣΤΑΙ

DSCN0955 

Θυμήθηκε πως στο σχολείο

απ’ όλους τους χρόνους

του άρεσε ο παρακείμενος

γι’ αυτό την ώρα τη στερνή

φώναξε με φωνή ευκρινέστατη:

Τετέλεσται!

*

ΜΗΔΕΝ

DSCN2328β

Μετά από τόσες προσθέσεις

πολλαπλασιασμούς

αλλά και διαιρέσεις

έρχεται πάντα η αφαίρεση

αθόρυβα να μας θυμίσει

ότι το υπόλοιπο είναι μόνιμα μηδέν.

*

ΤΗΣ ΑΙΔΟΥΣ

images

Μικρή μου νεράιδα

με τα λυτά μαλλιά

και τις ερυθριάζουσες παρειές

ξέρω καλά πως δεν ντρέπεσαι

για τη γύμνια σου

αλλά για την αδυναμία σου

να μου ζητήσεις

αυτό που σκέφτεσαι.

Σε καλώ λοιπόν κι εγώ

με της αιδούς την επιφύλαξη

και σου προτείνω να μ’ ακολουθήσεις

φωτίζοντας τον δρόμο με το φανάρι σου

για να μη χαθούμε

και βρεθούμε στην κόλαση.

*

Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ

images (18)

Απομεσήμερο Κυριακής

γεμάτο απομεινάρια τροφών

ποτών, γεύσεων, ονείρων

υποσχέσεων, οραμάτων, διηγήσεων

γεμάτο θραύσματα ωραίων λέξεων

εύηχων ασμάτων, τεμαχισμένων ήχων

επιχειρημάτων χάριν ευφωνίας

διαπληκτισμών πλήξης και ανίας

ακριβών υαλικών από κρύσταλλο

ή πορσελάνη άπω ανατολής, δώρα γάμων

ή τάματα μακρινών ταξιδιών.

Απόγευμα Κυριακής

γεμάτο εφήμερες ικανοποιήσεις, οσμή λήξης

κουρέλια πανάκριβων ενδυμάτων

άλλοτε από μετάξι Κίνας

άλλοτε φημιστών οίκων μόδας

εμποτισμένων με σπάνια αρώματα

και μυρωδιές δυσεύρετες

που αντεστραμμένες τώρα

ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα

εντείνοντας την έκπτωση προσδοκιών.

Γεμάτο έργα τέχνης σπασμένα

ή σχισμένα που κατεστράφησαν

σε κορύφωση μέθης ή αμηχανίας

ανακατεμένα με οστά και αποφάγια

της πρόσκαιρης ικανοποίησης

των βλοσυρών συνδαιτημόνων.

Σούρουπο Κυριακής

γεμάτο από το μαύρο

του επερχόμενου σκότους

αλλά και ιαχές γηπέδων

του πλήθους που έθρεψε

προσωρινά τη ματαιοδοξία του

έστω και για μια ψεύτικη νίκη

για μια νίκη εξαγορασμένη.

Γεμάτο σκέψεις διάτρητες, πικρές

με μουσική υπόκρουση

του αέρα το κυμαινόμενο μένος

που ολοένα δυναμώνει

και κτυπά τα παραθυρόφυλλα.

Σε λίγο όπου να ‘ναι

θα βγει και το φεγγάρι

για να σχεδιάσουμε ρομαντικά

το αύριο ή την επόμενη Κυριακή.

Ας ανοίξουμε λοιπόν τη σαμπάνια μας

κι ας ευχηθούμε αισιόδοξα

υψώνοντας το ποτήρι δοξαστικά

για την εκπλήρωση όσων ονείρων

απομένουν ακόμα μέσα μας.

Με θόρυβο θ’ αποτιναχθεί

ο φελλός της φιάλης

για να μας υπογραμμίσει

ότι κι η σιωπή έχει το τέλος της.

Ίσως φτάνει η ώρα της αλήθειας.

Posted in ΠΟΙΗΜΑΤΑ, ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΑ ΦΙΛΩΝ | Με ετικέτα: | Leave a Comment »

Στο φεγγαρόφωτο

Posted by vnottas στο 1 Δεκεμβρίου, 2020

Βλαδίμηρος Μαγιακόφσκι

 (από το διαδίκτυο σε μτφρ Μ. Αλεξανδρόπουλου)

Άτιτλο2

ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ

Απόψε θα ’χουμε φεγγάρι.

Ορίστε φάνηκε

αρχινάει να βγαίνει.

Νάτο ψηλά στον ουρανό κρέμεται κιόλας

 

Ο Θεός

πρέπει να ’ναι

-με τη λαμπερή κουτάλα του

ανακατώνει

την κακαβιά των αστεριών.

*

Κάτι στο ίδιο πνεύμα  (από τον Πάμπλο Νερούδα αυτή την φορά) μπορείτε να βρείτε  σε μια παλιότερη ανάρτηση: εδώ

 

 

Posted in ΤΑ ΤΡΕΧΟΝΤΑ | 1 Comment »